Herbouw Garnisonkirche Potsdam moet volgend jaar zijn afgerond

De kerk waarin Adolf Hitler min of meer officieel het Derde Rijk inluidde, wordt deels herbouwd. Is het een bewijs dat het goede uiteindelijk altijd overwint? Of toch vooral een herinnering aan een moment waaraan je liever niet herinnerd wordt? De Garnisonkirche in Potsdam werd op deze dag in 1968 op bevel van DDR-leider Walter Ulbricht met dynamiet verwoest en moet volgend jaar weer herbouwd zijn.

Duitsers hebben gemengde herinneringen aan de Garnizoenskerk in Potsdam. Het barokke godshuis was een paar eeuwen lang een van de belangrijkste plaatsen van het land: daar in Potsdam kwamen keizers en koningen hun militaire overwinningen vieren, en daar in Potsdam vond koning Frederik de Grote van Pruisen zijn laatste rustplaats.

Sinds 21 maart 1933 hangt er een donkere schaduw over de kerk. Op die dag, zo’n 82 jaar geleden, droeg rijkspresident Paul von Hindenburg symbolisch de macht over aan Hitler. Twee dagen later schafte het Duitse parlement de democratie af en was het Derde Rijk een feit. Hitlers propagandisten legden de plichtpleging vast op film en zorgden in de jaren daarna dat iedereen wist wat er in Potsdam gebeurd was. De kerk maakte de bevrijding zelf niet meer mee: in april 1945 werd ze vernietigd door Britse bommenwerpers.

Moet je een monument met zo’n verleden herbouwen? Ja, vindt de Evangelische Kerk van Berlijn-Brandenburg. De regionale tak van ‘s lands grootste protestantse genootschap steekt 3,25 miljoen euro in een fonds om een nieuwe Garnizoenskerk neer te zetten, zo heeft ze bekendgemaakt. Symbolisch en bijzonder, want de protestantse kerken stonden tijdens de Tweede Wereldoorlog lang niet altijd aan de goede kant.

Het genootschap maakt daarmee een einde aan een discussie die al een paar jaar woedt. Sinds een groep geïnteresseerden enkele jaar geleden opperde om op de plaats van de kerk een nieuw, gelijkend godshuis te bouwen, buitelden de voor- en tegenstanders over elkaar heen. De Garnizoenskerk staat symbool voor de trots van de Duitse geschiedenis, maar dus ook voor de schaamte ervan. En dus zijn de Duitsers verdeeld.

We willen helemaal niet herinnerd worden aan die donkere periode in onze geschiedenis, verkondigde de stichting ‘Voor een Potsdam zonder Garnizoenskerk’ de laatste tijd stellig. Zo’n ‘symbool van machts-, oorlogs- en heerschappijromantiek’, daar zouden de Duitsers helemaal niet op zitten te wachten. De critici konden rekenen op aardig wat steun. Zo haalden ze met hun petitie 14 duizend handtekeningen op.

De stichting die het initiatief nam tot de herbouwing bekijkt de zaak van de andere kant.

Geef een reactie