Herinneringen om vast te pakken

Met zijn boek ‘Sammel-Zone’ publiceert Burkhard Fiebig uit Bad Vilbel een boek over zijn privé-verzameling van ruim 1.000 DDR-zaken. Naast artikelen verzamelt Fiebig ook verhalen over zijn verzameling die tentoongesteld worden voor geïnteresseerden.

“Er was van alles in de DDR, alleen niet altijd, niet overal en zeker niet toen het net toen het nodig was”, zegt Berkhard Fiebig. Hij beschrijft hiermee treffend de economische tekorten van de consumptiegoederen. In zijn boek ‘Sammel-Zone’, waarvan de ondertitel is ‘De Duits-Duitse Grens, dagelijks leven in de DDR, DDR design’, beschrijft de inwoner van Bad Vilbel zijn privé-tentoonstelling van ongeveer vele foto’s, artikelen en meer. Bovenal heeft hij bij diverse zaken een mooie anekdote te vertellen.

Het belangrijkste doel van Fiebigs’ collectie zijn de thema’s ‘grens’, ‘geprefabriceerd’, het ‘dagelijks leven’ en de ‘vormgeving van de DDR’. Reeds in zijn eerste boek met de titel ‘Ab durch die Mitte’, waarin Fiebig zijn 1300 kilometer lange grenswandeling door het hart van Duitsland zijn lezers meeneemt, vertelt de auteur en verzamelaar verhalen over de ‘Oostelijke Zone’.

Burkhard Fiebig werd geboren in 1956 in Frankfurt am Main. Hij groeide op in Bad Vilbel, waar hij nog steeds werkt en woont met zijn gezin. Zijn interesse in het ‘andere deel’ van Duitsland heeft een familiale achtergrond. “Mijn vader kwam van Dresden, mijn moeder uit Leipzig, en ze trouwden in Berlijn. Nog voordat de Muur werd gebouwd op 13 augustus 1961 vertrokken ze naar het Westen. Grootouders, ooms en tantes, neven, en grootouders wilden zich graag bij hen voegen maar dat lukte niet. De familie Fiebig woonde altijd in ‘de zone’ met familieleden.

Reizend van de voormalige DDR naar het Westen konden alleen gepensioneerden. “Aangezien de meeste van de familieleden nog te jong waren, gingen we naar Dresden en Leipzig om zo de band met de familie levendig te houden”, vertelt de auteur.

Onder de drukkende herinneringen omvatten het doorgeven van de grens in Gerstungen of Herleshausen. “Ze waren elke keer bezoedeld met angst. De genadeloze zoektochten, de koude bevelen, de arrogante toon van de DDR grenswachters… en de hulpeloze blikken van de reizigers nog steeds geven me nog steeds een ongemakkelijke stemming, ergens tussen hulpeloosheid en woede,” zegt Fiebig.

De West-Oost familiebanden bleven en noch de grens, de Koude Oorlog en zeker niet de grenswachten waren reden om familie niet meer te zien. “Ons contact is nooit verbroken. “Dankzij visa,
verplichte uitwisseling, de registratie van het adres van de bezoeker, de in- en uitschrijven bij de Volkspolitie, ze zorgden er niet voor om het contact te verbreken”, aldus Burkhard Fiebig.

De basis voor Fiebig’s collectie werd gelegd door zijn ouders. Ze kochten speelgoed voor de verplichte wisselkoers tijdens een bezoek aan de DDR. Zaken zoals bouwpakketten of voetballen werden veelvuldig gekocht. Wanneer Burkhard samen met zijn broer het ouderlijk huis in 1998 opruimt, ontdekte hij veel zaken uit de DDR. Beginnend met een keukenklok en Meissen porselein maar ook een flessenopener die naar Wodka rook en een bekende kerstpiramide. “Toen ik naar de dingen keek merkte ik dat dit allemaal mooie ontwerpen uit de voormalige DDR waren. En ik merkte dat grote postorderbedrijven veel DDR-goederen zoals technische apparatuur van Universum, Praktika camera’s of nylon schorten maakten. Ikea kocht ook het hout voor zijn zijn meubels in de DDR. Het
resultaat was dat wanneer het Westen goederen kocht deze in eigen land schaars waren.

De burgers moesten tien tot veertien jaar wachten op hun Trabant. Ook daar weet Burkhard Fiebig het een en ander over te vertellen. Het werk werd bemoeilijkt doordat elk ontwerp eerst door de SED-leiding goedgekeurd moest worden. “De verhalen zijn talrijk”, aldus de auteur.

De herkenningswaarde wordt door veel bezoekers herkend tijdens een wandeling door de tentoonstelling. Fiebig schreef zijn boek omdat zijn tentoonstelling vanwege Corona enige tijd gesloten moest blijven. “Ik nam foto’s van mijn tentoonstellingen en onderzocht hun geschiedenis. In het proces, heb ik veel geleerd over de verdeling van ons land en de ontwikkeling van de twee Duitse staten”, vertelt hij.

Fiebig’s zorg is om de zaken die in de geschiedenis gespeelt hebben te documenteren zodat dit niet verloren gaat. “Dit doe ik met hedendaagse getuigenissen, om de herinneringen aan een cultuur warm te houden”, zo vertelt Fiebig.

In het voorwoord van het boek, citeert hij Willy Brandt: “Aan beide kanten van Duitsland hebben mensen geleefd met behoeften, gevoelens en prestaties. Deze zijn respect en acceptatie-waardig en aanvaard. Zowel Duitse staten hebben hun plaats in de geschiedenis en het is zeker goed om niet te vertrouwen op beoordelingen zoals overwinnende macht en onrechtvaardige staat of om etiketten aan te brengen. Alleen dan kunnen we samen groeien, wat bij elkaar hoort!”

Het boek, met 130 pagina’s waarin vele kleurenfoto’s staan afgebeeld, is online verkrijgbaar voor € 6,95.

Foto’s: Burkhard Fiebig

Geef een antwoord