Het huis aan de Mauerstrasse 86-88 in Oost-Berlijn, vlak naast Checkpoint Charly, ziet er nog somberder uit dan de armoedige gebouwen eromheen, waarvan het pleisterwerk al jaren loslaat. Een bord op de vuilgrijze gevel kondigt aan dat het staatstolkenbureau ‘Intertext’ hier te vinden is.

In het kronkelende gebouw in de doodlopende straat dicht bij de Muur was discreet een ander bedrijf gevestigd dat veel belangrijker was voor de Socialistische Eenheidspartij: het bedrijf, waarvan de kantoren een aanzienlijk deel van de vier verdiepingen besloeg, maakte haar bestaan ​​alleen bekend via een onopvallend kartonnen bord in het gebouw. Ze deed haar zaken het liefst in stilte, volgens het motto van haar baas: publiciteit op de verkeerde plek schaadt de verkoop.

Waarschijnlijk ook de reputatie van de SED. Te veel publiciteit zou de afgunst kunnen aanwakkeren van de DDR-burgers die Dr. Heinz Smietana, 61, algemeen directeur van Genex-GIFT SERVICE GmbH, absoluut niet wilde – de overgrote meerderheid van de Oost-Duitsers die alleen in de lokale valuta konden betalen.

De Genex-geschenkenservice van kameraad Smietana was er voor andere klanten: hier konden rijke westerlingen snel en in ruil voor harde valuta hun arme familieleden in de DDR bijna alles geven wat ze in hun land niet konden krijgen in ruil voor lokale valuta – van Bosch-koelkasten, Japanse motorfietsen tot de Volkswagen Golf, van het in de DDR gemaakte wandmeubel tot je eigen huis, van de Trabant of Wartburg tot de rijschoolcursus en de reis naar Bulgarije. Ook de West-Duitse kerken werden hier bediend en voorzagen hun Oost-Duitse gemeenschappen via Genex van auto’s en benzine. “Je kreeg daar alles”, zegt iemand die verstand heeft van zaken, “dat bestond niet.”

Tegelijkertijd organiseerde de SED via Genex een door de staat gerunde ‘zwarte markt’ voor chronisch schaarse goederen in eigen land om toegang te krijgen tot de goed bewaakte deviezenreserves van haar landgenoten. De DDR-burgers die in de Bondsrepubliek West Mark-krediet hadden, kregen ook toegang tot het land van melk en honing van het bedrijf Genex. Volgens de Bundesbank stonden​​twee tot drie miljard Duitse marken van Oost-Duitsers op geblokkeerde rekeningen bij West-Duitse financiële instellingen. Volgens de Duits-Duitse overeenkomst mochten individuele rekeninghouders officieel tot 12.000 DM per jaar opnemen. De Bundesbank was soepeler met Genex-transacties: tot 20.000 DM in de regel, op verzoek zelfs onbeperkt.

Miljoenen naar de DDR
Wat kon er voor de SED uit deze markt worden gehaald: Genex bracht in 1983 180 miljoen West Mark binnen, en in 1985 waren dat er al 220 miljoen – meer dan Bonn jaarlijks aan de DDR betaalde als vast posttarief. Volgens insiders omvatte het klantenbestand zo’n 350.000 adressen.

Met Genex hanteede de SED een gulden snede: in tegenstelling tot het vaste posttarief van 200 miljoen D-Mark vloeide het inkomen uit Genex rechtstreeks naar de schatkist van de SED, waarbij alle economische plannen en auditcommissies van de socialistische bureaucratie werden omzeild. De Genex-cadeauservice was een partijoperatie en rapporteerde aan het hoofd van de afdeling financiële administratie en partijoperaties van het Centraal Comité: Heinz Wildenhain. De winst van Genex verliep volgens plan. Wat de SED-leiding ermee deed, was hun zaak.

Dit betekent dat Genex werd verwijderd uit de controle van de Staatsplanningscommissie en de gespecialiseerde ministeries die verantwoordelijk waren voor de ‘normale’ exportoperaties van de DDR.

De deviezentransacties van deze buitenlandse handelsbedrijven werden weergegeven in het economisch plan; hun deviezeninkomsten werden overgedragen aan de buitenlandse handelsbank van de DDR, die op haar beurt werd toegewezen aan de overheid. Maar Genex leverde haar Westerse geld ergens anders: aan de afdeling ‘Commerciële Coördinatie’ (Koko), een speciale afdeling van het Oost-Berlijnse ministerie van Buitenlandse Handel die niet rapporteerde aan de verantwoordelijke minister, Horst Sölle.

Voor de staatspartij waren de miljoenen van de West Mark een warme regen. Omdat de meeste goederen die Genex verkocht uit de DDR-productie kwamen, werden hun fabrikanten betaald door kameraad Smietana in Oost-Mark, Genex verzamelde geld van klanten in het Westen.

En de lonen van de ruim honderd medewerkers, waarvan negentig alleen al op het hoofdkantoor in Oost-Berlijn, kostten alleen lokaal geld. Algemeen directeur Smietana (maandsalaris: 2.200 mark plus 1.000 DDR-mark belastingvrije som) reed privé in een Golf, maar zelfs hij had geen recht op valuta aftrek. Hij en zijn medewerkers waren nog slechter af dan de medewerkers van Intershop. Afhankelijk van hun functie ontvingen ze maximaal 30 West Marks per maand en een DM-bonus aan het eind van het jaar.

Maar ook de Intershops waren geen feestbedrijf. Bij Genex was werken voor de partij al eer genoeg. De senior medewerkers werden zorgvuldig uitgekozen door de SED en alle medewerkers werden vooraf gescreend op betrouwbaarheid door het Ministerie van Staatsveiligheid.

Dit leek het bedrijf niet te schaden. De toon in het bedrijf was ideologisch streng, maar tegelijkertijd onbureaucratisch en volgens een deskundige ‘beslist westers’. De algemeen directeur was bedreven in de kunst om enerzijds haar mensen te zweren tot kapitalistische winstmaximalisatie (motto: omzet verhogen, klantvriendelijk, meegaand), en hen er anderzijds altijd aan te herinneren dat ze te maken hadden met de klassenvijand. Volgens Smietana waren buitenlandse valuta noodzakelijk voor de opbouw van het socialisme, en daarom moest men ‘ideologische compromissen sluiten’.

Om de bloei van hun bedrijf te garanderen, hadden de SED-managers een ingewikkeld maar, zoals de stijgende verkoopcijfers lieten zien, een succesvol systeem ontwikkeld. Omdat in de officiële binnenlandse Duitse handel alleen goederen met goederen werden verrekend en er dus geen contant geld kon worden verkregen, liep de Genex-handel rond de Bondsrepubliek – als een postorderbedrijf in Neckermann-stijl. Genex werkte samen met twee Westerse agentschappen die actief waren in de oostelijke handel en die orders verwierven voor het DDR-bedrijf: ‘Jauerfood’ in Kopenhagen en ‘Palatinus’ in Zürich. Beiden waren zelfstandigen en ontvingen, afhankelijk van de goederen, tussen de vier en acht procent commissie per bestelling.

Eén keer per week stuurden de Zwitsers en de Denen hun nieuwe bestellijsten per luchtvracht naar Oost-Berlijn, opgeslagen op diskettes. In het hoofdkantoor van Genex stond een moderne Amerikaanse computer die de bestellingen verwerkte en afdrukte – in drievoud. Het apparaat stond op de westerse embargolijst van technische goederen waarvan de export naar het Oostblok verboden was.

Ambtenaren van het Ministerie van Staatsveiligheid (MfS) profiteerden ook van moderne technologie: het kostte nu minder tijd om het Genex-register te doorzoeken.

Sinds 1957 werden daar alle bestellingen met een waarde van 500 DM of meer opgeslagen en werden schenkers en ontvangers elk met een exact adres geregistreerd. Eén keer per week kwam en verdween een onopvallende heer in burgerkleding naar de afdeling registratie/statistiek. Voor de Stasi was het Genex-register een schatkamer voor het controleren van contacten van Oost-burgers in het Westen. Met behulp van de Genex-gegevens konden de staatsbeschermers van het Oosten ook donoren benaderen voor samenwerking wanneer zij de DDR bezochten.

Om commissie te besparen voor de Westerse vertegenwoordigers had Genex een eigen verkoopnetwerk in eigen land gecreëerd, dat door de jaren hen werd uitgebreid: in het hoofdkantoor in Oost-Berlijn, in verkoopkantoren in Leipzig en Rostock. En in een filiaal vóór de grensbarrières konden DDR-bezoekers ook rechtstreeks bij station Berlin Friedrichstraße bestellen, tegen contant geld.

Voor DDR-burgers met krediet in het Westen was het kopen van Genex-geschenken iets moeilijker: hoewel je het assortiment in de kantoren kon inspecteren, waren de filialen van de DDR-Staatsbank begonnen met het beschikbaar hebben van de Genex-catalogus onder de toonbank voor betrouwbare klanten .

Maar inwoners van het oosten van deviezen mochten niet bij Genex bestellen. Daarom was er de West-Berlijnse advocaat Reymar von Wedel, die een kantoor had in de praktijk van de Oost-Berlijnse regeringsadvocaat Wolfgang Vogel.

Genex haalde ongeveer twee derde van zijn omzet uit één enkele afdeling: de afdeling ‘Voertuigen en Accessoires’. Auto’s waren nog steeds de meest gewilde goederen in de DDR, die niet bestonden. Een Oost-Duitser moest tot veertien jaar wachten op een Wartburg, en minstens tien jaar op de kleine Trabant.

Niet in de laatste plaats vanwege Genex. De partij verkocht jaarlijks ongeveer 11.000 auto’s uit de DDR-productie, ongeveer vijf procent van de totale productie, via Genex voor vreemde valuta, ten nadele van Oost-burgers zonder contact met het Westen, en ten voordele van de SED-kas: 1.600 tot 1.800 West-Mark voor de Trabant, 2500 voor de Wartburg, het staatsbedrijf voor buitenlandse handel ontving – de opbrengst die de exporteurs kregen als ze de Oost-auto’s terug naar de DDR verkochten. De Wartburg-producenten in Eisenach en de Trabant-fabrikant VEB Sachsenring in Zwickau zagen daar niets van: zij ontvingen alleen Oosters geld.

Maar Genex verzamelde tussen de 5.200 en 7.400 D-Marks voor de Trabant, afhankelijk van de uitrusting en de maand van levering, en tussen de 9.400 en 12.500 D-Marks voor de Wartburg, inclusief belastingen en verzekeringen, die de schenker of koper ook in het buitenland moest betalen. De levering vond stipt plaats, vanuit het quotum van de gemiddelde consument, die daardoor nog langer kon wachten op de auto waar hij naar verlangde.

Van zo’n winstmarge konden Westerse autofabrikanten alleen maar dromen
De winst van de socialistische geschenkaanbieders bij de VW Golf was bescheidener. Genex verkocht jaarlijks 2.500 tot 3.000 Golf C’s, vierdeursmodellen en met keuze uit benzine- of 54 pk-dieselmotoren van 55 en 75 pk. Prijs: tussen 18.400 en 23.700 DM. Genex-inkomsten: ongeveer 3.000 DM per auto.

Er zijn ook kleinere contingenten van de Russische Lada (14.300 tot 16.200 DM), de Tsjechische Skoda (12.800 tot 13.700 DM) en de Franse Renault 9 (van 18.000 DM). Genex bood ook drie Fiat-types aan uit het Intershop-assortiment. En vanaf 1985 werd ook de VW Passat GL aangeboden, voor iets meer dan 31.000 West-Duitse mark.

De Genex-mensen maakten hun grootste winst met de consumptiegoederen die ze in de DDR kochten in ruil voor lokale valuta en doorgaven aan hun eigen burgers in ruil voor buitenlandse valuta. Dit omvatte vrijwel alles wat in het echte socialisme op de normale markt moeilijk te verkrijgen was.

Een DDR-burger die bij een autodealer een autoaanhanger bestelde, kon bijvoorbeeld maximaal zes jaar wachten. Hij kon het onmiddellijk via Genex krijgen – voor 925 tot 2.200 West-Duitse mark, als hij het kon vinden.

De Oost-Duitse fabrikant leverde een wandmeubel van het type ‘Gera’ of ‘Juwel’, waar hij anders maanden of jaren naar uitkeek, als de koper Genex 2350 (‘Gera 1’) of 4600 (‘Gera 1’) of 4600 (‘Gera 1’) betaalde (‘Juwel 2’) West-Mark schoot eruit. Een vriezer gemaakt in de DDR, die je zelden in een normale DDR-winkel zag, was verkrijgbaar voor 460 tot 805 West Mark, afhankelijk van de maat.

De Oost-Duitse fabrikant zag geen een Westerse cent
Indien nodig doneerde Genex de benzine die de DDR-leverancier nodig had om de goederen te verkopen. Veel van de getroffen bedrijven – vooral in de meubeldetailhandel en de dienstensector voor huishoudelijke apparaten – weigerden brandstof af te trekken van hun toch al schaarse brandstofquota.

Genex had ook problemen met de Denen en Zwitsers. Hoewel de klanten van Genex absolute voorrang hadden, waren langere levertijden vaak niet te vermijden, bijvoorbeeld voor meubels, autotrailers of diepvriezers. Maar dit maakte Jauerfood en Palatinus van streek, die vreesden voor hun klanten. Omdat de klanten of donateurs vooraf moesten betalen.

Om dergelijke problemen te verhelpen, legden DDR-bedrijven in opdracht van de partij zogenaamde Genex-contingenten aan. Dit tot woede van de DDR-klant, die Trabants en Wartburgs in hopen zag staan en de dealer niet mocht uitleggen voor wie ze bedoeld waren.

De managers van Genex trokken zich weinig aan van het gemopper van het publiek; de staatsveiligheid was daarvoor verantwoordelijk. In plaats daarvan wilden ze graag nieuwe gaten in de markt voor de partij ontdekken – en ze dan dichten. In 1983 bood Genex voor het eerst een volledig geprefabriceerd huis ‘FH 108’ aan in haar jaarlijkse catalogus. Richtprijs: 120.000 DM, zonder kelder. Gegarandeerde levertijd: drie tot acht maanden.

Genex bood in 1985 al drie typen huizen aan in een speciale brochure met nauwkeurige plattegrondschetsen, met prijzen tussen de 96.220 en 113.275 Duitse mark. Als je een verbouwde zolder en een ‘locatieloze kelder met een klinkerbasis’ bestelde, moet de West-donor of Oost-koper nog eens 50.000 betalen. Velux ramen en Velux zonwering kostten een paar honderd euro extra. Als je nog Westers geld over had, kon je ook een sauna bestellen voor tussen de 2252 en 3210 DM, afhankelijk van de grootte.

Oorspronkelijk wilde Genex de volledige aankoopprijs in vreemde valuta innen voor de kas van de partij. Maar de deal mislukte vanwege verzet van minister van Bouw Wolfgang Junker, zonder wiens goedkeuring er niets met huizen kon worden gedaan. Junker zorgde ervoor dat zijn autoriteit op zijn minst een deel van de valutataart ontving. Er werd overeenstemming bereikt over een verdeling van 30 tot 70 procent.

Devis
De vindingrijke valutazoekers van de SED identificeerden in de jaren zeventig een nieuw gat in de markt in het socialistische Oosten. De DDR kampte niet alleen met een chronisch tekort aan westerse buitenlandse valuta. Valuta’s uit de zusterlanden ontbraken ook, vooral de roebel. De reden: Oost-Duitsers die graag reisden, reisden veel vaker naar de Sovjet-Unie of Hongarije dan Russen of Hongaren naar de DDR.

Bovendien leende Oost-Berlijn al jaren vrijwilligers uit aan de Sovjet-Unie om te werken aan de ‘Druzhba Route’, de gaspijpleiding van Siberië naar West-Europa, tot eer van de Duits-Sovjet-vriendschap. De ‘routemaatjes’, waarvan er dagelijks ongeveer 6.000 dienst hadden, ontvingen ter plaatse 20 roebel per dag, waarvan er tien niet werden uitbetaald maar op een geblokkeerde rekening werden geplaatst.

Om de overtollige valuta van het Oostblok af te romen en de interne betalingsbalans met de zusterlanden te verbeteren, richtte Genex een tweede afdeling op, voor ‘binnenlandse deviezeninwoners’ (in het DDR-Duits: Devis).

De Devi-catalogus leek erg op de West-catalogus, op twee kleine nuances na: naast een bescheiden selectie eten en drinken uit het Intershop-assortiment bevatte deze alleen Oosterse goederen die in de DDR moeilijk verkrijgbaar waren. En: De prijzen waren gedrukt in DDR-mark.

Het werkte volgens een vast patroon: Westerse voedingsmiddelen zoals sigaretten of koffie kostten ongeveer drie tot vier keer zoveel als in Duitse marken. Een stokje ‘Lord Extra’ kostte ongeveer 63 Oost Mark in plaats van 26 West Marks; 250 gram ‘Tchibo Gold Mocha’ 19,80 DDR mark ipv 5,50 West. Genex-geschenken uit de binnenlandse productie waren daarentegen over het algemeen 20 procent lager geprijsd dan de verkoopprijs in DDR-winkels.

Nog belangrijker voor roebelbezitters: net als in de West-winkel kreeg men de goederen zonder gedoe met wachten, van de Wartburg tot de wandtegels, tegen de normale wisselkoers van 3,20 Oosterse marken per roebel.

Niet in de laatste plaats dankzij dit vooruitzicht waren er begin jaren tachtig voldoende vrijwilligers geweest die door hun bedrijven voor twee jaar naar de Sovjet-Unie werden gedelegeerd. In 1983 nam de DDR-ministerraad een formeel besluit, dat nooit werd gepubliceerd, dat Genex de bevoorrading van routepartners ‘100 procent’ moest garanderen.

Clever Devis gebruikte de staatsgarantie voor eigen winst: ze kochten wandtegels in grote hoeveelheden bij Genex en verkochten de tegels, die hoog op de lijst van gebreken van de Oost-Duitse samenleving stonden, voor een behoorlijke premie. Het aantal Devi-tegels werd daardoor beperkt.

Alexander Schalck-Golodkowski
De man die op de achtergrond van deze zeer lucratieve onderneming voor de Oost-Duitse staatspartij aan de touwtjes trok, haalde begin jaren tachtig veel krantenkoppen als DDR-partner van Franz Josef Strauß: Alexander Schalck-Golodkowski, staatssecretaris op het ministerie van Buitenlandse Handel van de DDR.

De 53-jarige, die altijd een zonnebril droeg ​​met een donker pak, zelfs als de lucht bewolkt was, en die graag de vertegenwoordiger van Bonn, Günter Gaus, ontmoette op afgelegen parkeerplaatsen, was een kameraad voor delicate zaken: hij was altijd in trek als het feest een beetje buiten de gebaande paden ging en iemand West geld nodig had.

Telkens wanneer een plotseling deviezentekort ergens Oost-Duitse industriële bedrijven in de problemen bracht, stuurde Schalck-Golodkowski soms zijn mensen met koffers vol oosterse marken naar Zwitserland om DDR-marken in te wisselen voor westerse valuta. De afgestudeerde econoom regelde samen met de CSU-voorzitter de eerste miljardenlening van Bonn voor Oost-Berlijn. Sindsdien had hij voortdurend contact met Strauss onderhouden. Wanneer de Beier in de DDR verscheen, was Schalck er samen met Erich Honecker altijd bij.

Op het Ministerie van Buitenlandse Handel leidde de kameraad, met de bescheiden rang van staatssecretaris, de afdeling ‘Commerciële Coördinatie’, die niet alleen rapporteerde aan Genex. Koko omvatte ook andere verdieners van buitenlandse valuta, zoals de handelsmaatschappij ‘Versina’, waar diplomaten en in Oost-Berlijn geaccrediteerde correspondenten sterke drank en sigaretten konden inslaan tegen goedkope prijzen, de Intershops, waar elke DDR-burger goederen kon kopen, van kauwgom tot een Fiat, voor West-geld, de Valuta-hotels in Oost-Berlijn, Leipzig en Dresden, waar gasten alleen verbleven voor DM of dollars.

Hotels
Er waren vier van deze hotels in de DDR: het ‘Metropol’ en het ‘Palasthotel’ in Berlijn, de ‘Merkur’ in Leipzig en het ‘Bellevue’ in Dresden. De luxe logies waarin DDR-burgers niet mochten verblijven, waren voorzien van een hoog Westers comfort en waren blijkbaar een goede deal: er werden er al meer gepland.

De partij gaf haar succesvolle manager de vrije hand; Het leek erop dat noch de socialistische moraal, noch de minister van Staatsveiligheid, Erich Mielke, zich tegen hem kon verzetten.

Snellere motoren
Via Genex konden DDR-burgers ook apparatuur verkrijgen waar Mielke’s Stasi niet van hield. Jarenlang mocht Genex alleen bootmotoren aanbieden met een vermogen tot 40 pk – omdat de Stasi ook geen snellere exemplaren had. Genex verkocht sinds 1985 Japanse Yamaha-motoren met 60 en 90 pk (kosten: 7.700 en 12.000 Duitse mark).

In de nieuwe wintercatalogus deed de baas van Koko nog een stap verder: onder de reclameslogan ‘supersportief, snel, licht, veilig!’ bood Genex een Yamaha ‘XJ 600’ motorfiets aan voor 9.990 DM. Onder ‘Technische gegevens’ werd uitdrukkelijk vermeld: ‘Maximumsnelheid boven 200 km/uur’.

Noch de Volkspolitie, noch de Stasi konden dit bijhouden in de 100 km/uur-staat van de DDR. Op de eigen MZ van de DDR konden ze slechts 130 kilometer per uur halen.

Het bericht Je kunt alles kopen wat niet bestaat verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Er is een breed scala aan projecten die met het geld worden gefinancierd. Volgens een lijst uit 2021 kon Berlijn onlangs 17 projecten betalen voor in totaal ruim twaalf miljoen euro. Dit varieerde van de renovatie van het openluchtlaboratorium Kaniswall en het herstel van paden in het park aan de Weißen See tot het creëren van kinderdagverblijven: 70 in het kinderdagverblijf in Wuhlheide en 30 in het kinderdagverblijf op Schlosspark.

Brandenburg kan zich ook dingen veroorloven die anders misschien niet zouden worden gefinancierd: een nieuwe tractor voor het Potsdam Hans Otto Theater om decors en rekwisieten te vervoeren, de uitbreiding van een districtsweg bij Pritzwalk (Prignitz), de bouw van een nieuw bezoekerscentrum voor het concentratiekamp Sachsenhausen en de digitalisering van de rechtbanken.

De verdeling van de zogenaamde PMO-fondsen, d.w.z. de ‘activa van de partijen en massaorganisaties van de voormalige DDR’, is gebaseerd op paragraaf 20b van de DDR-partijwet die is aangenomen door de eerste vrij gekozen DDR-Volkskamer (die toen ook de laatste), die tot vandaag voortduurt.

Volgens deze bepaling ‘worden de eigendommen van de partijen en hun gelieerde organisaties, rechtspersonen en massaorganisaties die op 7 oktober 1989 bestonden of die sindsdien hebben vervangen, onder trustee-administratie geplaatst’. De voormalige fondsen van vijf partijen en 18 massaorganisaties worden beheerd door het Federaal Agentschap voor eenwordingsgerelateerde Bijzondere Taken (BvS), oftewel door de voormalige Treuhandanstalt.

Het geld wordt in 1991 verdeeld over de zes Bondslanden volgens het aantal inwoners. Volgens een bestuursakkoord uit 2018 moet ongeveer 60 procent worden gestoken in overheidsinvesteringen of investeringsbevorderende maatregelen om economische herstructurering te bevorderen, de rest dienovereenkomstig voor sociale en culturele projecten.

De BvS verwacht geen nieuwe inkomsten meer. Meest recentelijk, na een eeuwig juridisch geschil, stroomde er in 2020 ongeveer 139 miljoen euro naar hen van het SED-frontbedrijf Novum. Volgens de legende was het een naamloze vennootschap van de Oostenrijkse Communistische Partij.

Een onafhankelijke commissie had getracht het vermogen van partijen en organisaties vast te leggen. uit 2006 kwam iets meer dan 1,6 miljard euro bij elkaar, waarvan bijna 73 procent (1,17 miljard euro) van de SED/PDS.

Het bericht SED zamelde miljarden in. Nog steeds komt het geld ten goede aan de oostelijke Bondsstaten verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Dit toont aan dat het vandaag de dag niet minder noodzakelijk maar heel belangrijk is dat we de deling van Duitsland gedenken. De kennis van onvrijheid, willekeur en lijden onder het SED-regime moet worden doorgegeven aan huidige en toekomstige generaties – juist om te kunnen inschatten hoe waardevol en hoe weinig een leven in vrijheid een vanzelfsprekendheid is. Deze dagen zijn ook de 60ste verjaardag van de moord op Peter Fechter, die jammerlijk dood bloedde op de Berlijnse Muur. 70 jaar geleden werden in het kader van de onmenselijke ‘Operatie Vermin-actie’ mensen uit gebieden dicht bij de grens gedwongen wederom bevestigd, ook op de Elbe in de Prignitz. Ons land wordt gevormd door deze tweede Duitse dictatuur en de verdeeldheid. Er zijn altijd nieuwe inzichten en groepen slachtoffers waar nog niet eerder aan gedacht was, zoals gedwongen vertrek.

Wat moet men doen?
Het maatschappelijk onderzoek naar de levensomstandigheden van voormalig politiek vervolgde Brandenburgers heeft eens te meer aangetoond hoe ernstig en langdurig de naweeën van het SED-onrecht zijn. Onbureaucratische hulp bij gevolgschade aan de gezondheid is belangrijk. Het is bijzonder stressvol en vernederend voor de getroffenen om het oorzakelijk verband tussen hun gezondheidsschade en politieke vervolging in de DDR te moeten bewijzen. We moeten het hier gemakkelijker maken.

Het gebruik van nationaal-socialistische symbolen is in Duitsland verboden. Moet dat ook gelden voor de DDR-symboliek?
De banalisering van de SED-dictatuur is een groot probleem. Dit is ondraaglijk voor degenen die worden getroffen door politieke vervolging, en voor onze samenleving als geheel is het vergeten van de geschiedenis een vorm van politiek analfabetisme. Hoe dan ook, voor bedrijven die producten met dictatuursymbolen produceren en verkopen, is het geen eer. Als liberaal is mijn eerste reflex niet een oproep tot verbod, maar de kwestie van oorzaken en verantwoordelijkheid. Van de ondoordachte adoptie van de term ‘Wende’ en dus de politieke framing door Egon Krenz en de SED tot berekende vorderingen door mevrouw Schwesig en de heer Ramelow op 7 oktober 2019, er zijn talloze voorbeelden van de anti-totalitaire consensus die achteloos is. bedreigd. Fatsoen en prestaties van mensen in de DDR bestonden ondanks en niet dankzij het politieke systeem. Het gebruik van tanks en de bouw van de Muur waren geen arbeidsongevallen, maar eerder een voorwaarde voor het bestaan ​​van het socialisme. Toch was bij de herdenking van de Muur in 2021 een vreemde terughoudendheid om namen te gebruiken in veel uitspraken aan de orde van de dag: Zinnen die de Muur in een oorzakelijk verband plaatsen met het socialistische wereldbeeld dat hem tot stand bracht, waren en zijn schaars.

Rusland is helemaal geen vrij land. Toch zijn er altijd stemmen uit Duitsland die bedenkingen uiten over de sancties en de beperking van de handel met Rusland. Wat maak je ervan?
Ik denk dat het een grote vergissing is dat sommige Oost-Duitse premiers en vooral staatspolitici zo’n ophef hebben gemaakt over Poetin. Dit secundaire buitenlands beleid, dat de sancties die na de annexatie van de Krim zijn opgelegd al ter discussie heeft gesteld, heeft bijgedragen aan de huidige situatie en de reputatie van Duitsland geschaad. Ik vind het beschamend hoe achteloos de legitieme veiligheidsbelangen van onze Poolse en Baltische partners werden afgedaan als ‘gevoeligheden’ en belasterd als ‘sabelrammelend’, hetzij bij gebrek aan of tegen onze betere kennis – en regelmatig voor goedkoop applaus en anti-Amerikaanse rancune. Brandenburgse staatspolitici zoals minister van Financiën Katrin Lange en, tot 24 februari 2022, premier Woidke namen ook deel.

Wat vindt u van de sancties?
De sancties waren niet verkeerd, maar hard nodig en hadden nog beslissender moeten zijn. De noodzaak van afschrikkings- en verdedigingsvermogen is verkeerd begrepen en ontkend. Het grensconflict tussen Wit-Rusland en Polen en Litouwen vorig jaar en het gebruik van migratie om democratieën te destabiliseren worden veel te naïef bekeken en worden in Duitsland onvoldoende begrepen als onderdeel van de hybride oorlogvoering van Loekasjenko en Poetin.

Hoe kunnen tegenstanders van het regime worden gesteund?
Uit historische ervaring zijn er vele mogelijkheden. Eerst door uitwisseling en publiciteit. Het bezoeken van het maatschappelijk middenveld en de oppositie en het vergroten van het internationale bewustzijn is uiterst belangrijk. En door asiel te verlenen aan politiek vervolgde mensen. Gerichte persoonlijke sancties zijn belangrijk tegen dictators en hun omgeving.

Brandenburg is tot nu toe vooral betrokken geweest bij de samenwerking met Polen en Rusland. Hoe gaat dit in de toekomst verder?
Bestaande relaties moeten opnieuw worden gecultiveerd en geïntensiveerd, vooral met Polen, niet alleen in toespraken op zondag. Wat Rusland betreft, in plaats van zo maar door te gaan, is duidelijkheid nodig in de negatieve houding ten aanzien van deze agressieoorlog en de ideeën waarop deze is gebaseerd. Poetins oorlogsverklaring, ook historisch politiek, moet worden gevolgd door een historisch politiek gefundeerde verdediging van onze liberale orde. Op 23 augustus hebben we de Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van het communisme en het nationaal-socialisme, en terecht. Onze buren in Polen en de Baltische staten nemen het veel serieuzer en doen het bewuster dan in Duitsland.

Waarom denk je dat dat is?
Het Hitler-Stalin-pact en de rampzalige gevolgen ervan worden daar tot op de dag van vandaag herdacht. Op 23 augustus 1990 maakten de Baltische staten een indrukwekkende verklaring van hun onafhankelijkheid met hun menselijke ketting ‘Baltic Way’. Daar is de ervaring van twee bezettingen en dictaturen veel meer aanwezig in het bewustzijn, terwijl hier de ervaring van de Sovjetbezetting en de tweede Duitse dictatuur verkeerd wordt beoordeeld als veronderstelde Oost-Duitse regionale geschiedenis. Dit is wat de aanvraag van Frankfurt (Oder) voor het Toekomstcentrum voor Duitse Eenheid en Europese Transformatie zo spannend maakt.

Maar zou het centrum dan niet naar Helmstedt moeten, dus naar de oude zonegrens, om ook de mensen in het voormalige Westen te bereiken?
Nee, want het gaat niet om een ​​grensmuseum. We hebben echter een volledig Duits debat nodig over wat dit centrum kan en moet bereiken. Nationale en Europese perspectieven zijn geen of/of. We hebben beide nodig: interne eenheid en anti-totalitaire consensus in heel Duitsland en in heel Europa. Wat zijn de gemeenschappelijke, soms verschillende ervaringen met dictatuur, revolutie en transformatie? Wat zijn we onze Poolse buren verschuldigd, die veel eerder de moed hebben gevonden om in opstand te komen tegen het communistische regime in hun land? Er is veel dat ons heden nog vormt. Een verleden dat niet voorbij is. Deze vragen zijn zeer relevant voor de huidige uitdagingen op het gebied van binnenlands en buitenlands beleid. Dat moet ook in dit centrum tot uiting komen. En zo goed als ik het vind Het feit dat we leerstoelen Oekraïense studies hebben in Brandenburg, heeft ons niet behoed voor een gênant buitenlands beleid van sommige staatspolitici. Het is daarom ook belangrijk en helaas niet vanzelfsprekend dat onderzoeksresultaten hun weg vinden naar maatschappelijke debatten en politieke actie.

Linda Teuteberg, 41, is sinds 2017 lid van de Duitse Bondsdag. Van 2019 tot 2020 was ze secretaris-generaal van de federale FDP. Het voormalige lid van het Brandenburgse deelstaatparlement (2009 tot 2014) was voorzitter van de Brandenburgse liberalen van 2019 tot 2021. Ze woont in Potsdam en is gemeenteraadslid.

Het bericht FDP-Kamerlid Linda Teuteberg: De banalisering van de SED-dictatuur is een groot probleem verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Acht van de 16 kruisen zijn al vernieuwd, waaronder de nagedachtenis van Chris Gueffroy, die het laatste slachtoffer was dat werd neergeschoten door de DDR-grenswachten in het jaar dat de Berlijnse Muur viel.

Vele fracties in de Bondsdag reageerden positief op het voorstel.

Het bericht Brede instemming van de Bondsdag: ‘Geef de slachtoffers een gezicht’ verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

De Senaat heeft inmiddels meer dan twaalf miljoen euro verdeeld aan de financiële erfenis van de DDR-staat die partij is en verdeeld over de districten. Het geld is bedoeld om belangrijke projecten en bouwprojecten in de wijken te ondersteunen. Hiervan gaat 500.000 euro naar het Hans-Zoschke-Stadion aan de Normannenstrasse in Berlijn.

Het geld wordt daar dringend verwacht voor de geplande aanleg van een gedeeltelijke overkapping. En niet alleen zodat de fans “in de toekomst ook in het droge voor Lichtenberg 47 kunnen juichen”, zoals Lichtenberg-Kamerlid Sebastian Schluesselburg (Die Linke) zegt.

De gedeeltelijke overkapping is nodig om het stadion (bijna 10.000 zitplaatsen) een vergunning te geven voor regionale competitiewedstrijden. Want in 2019 steeg SV Lichtenberg 47 naar de vierde regionale competitie noordoosten. In het nieuwe seizoen zullen legendarische teams als 1. FC Lok Leipzig, Carl-Zeiss Jena of Energie Cottbus te gast zijn in het Hans-Zoschke Stadion. Maar de arena voldoet nog niet aan alle eisen voor games op dit niveau. Andreas Prüfer, voorzitter van de Lichtenberg 47 Association, is blij dat er nu 500.000 euro van de voormalige SED-middelen het stadion binnenstroomt. “Met het geld dat nu is opgehaald voor een tribuneoverkapping, is het stadion toekomstbestendig”, zegt hij.

De wijk Lichtenberg had het geld aangevraagd bij de Senaat. “Ik ben erg blij dat het Zoschke Stadion nu de nodige fondsen heeft gekregen voor de uitbreiding”, zegt stadsdeelburgemeester Michael Grunst (links). “Het stadion is niet alleen van historische waarde, het is ook een echt stukje Lichtenberg. Wie toch eerlijk voetbal wil beleven in een familiale sfeer, moet naar het Hans-Zoschke-Stadion gaan.”

De arena zou vandaag eigenlijk niet meer moeten bestaan. In 1952 werd het sportveld aangelegd ter gelegenheid van het World Youth Festival, dat een jaar later in Oost-Berlijn plaatsvond. Het stadion is vernoemd naar de Lichtenberg-voetballer en verzetsstrijder Hans Zoschke, die in 1944 door de nazi’s werd geëxecuteerd. Dat deerde Stasi-chef Erich Mielke echter nauwelijks, die in 1972 het Hans-Zoschke Stadion wilde slopen om structurele uitbreidingen van het naastgelegen MfS-hoofdkwartier te kunnen doorvoeren.

Maar er kwam protest. Met hulp van het comité van antifascistische verzetsstrijders en Zoschke’s weduwe Elfriede Zoschke werd de sloop voorkomen. Dat de arena nu geschikt wordt gemaakt voor een competitie met gelden van de voormalige DDR-heersers is opmerkelijk, “als je bedenkt dat de Stasi het gebied in de gaten had voor hun uitbreidingsplannen”, zegt het parlementslid in Schlüsselburg.

Volgens deskundigen zou de SED aan het einde van de DDR een van de rijkste partijen van Europa zijn geweest. Haar fortuin werd geschat op 6,1 miljard DDR-mark, waarvan 3,3 miljard in fondsen en onroerend goed. Een deel van het geld van de staatspartij en andere massaorganisaties werd via nepbedrijven naar banken in Zwitserland overgemaakt. Na jaren van juridische geschillen tegen verschillende financiële instellingen, werd een actie ondernomen om deze activa te laten afkopen.

In totaal zou ruim 1,6 miljard euro zijn veiliggesteld. Het geld wordt nu in de Oost-Duitse deelstaten gebruikt voor economische herstructurering of voor sociale, culturele of sportieve projecten.

Het bericht De Stasi wilde het afbreken: nu krijgt het Hans-Zoschke-Stadion 500.000 euro van SED-assets voor een dak verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Er zullen in het hele land herdenkingsevenementen plaatsvinden, die wij hier voor u op een rijtje hebben gezet:

Berlin – Steinplatz 3 in 10623 Berlin – 10.00u
Berlin – Friedhof Seestraße 92 in 13347 Berlin – 11.00u
Berlin – Am Freiheitskreuz auf der Potsdamer Chaussee 15.30u
Darmstadt – Am Mahnmal auf dem Platz der Deutschen Einheit vor dem Hauptbahnhof Darmstadt – 11.00u
Stralsund – Auf dem Platz des 17. Juni, an der Gedenkstätte – 11.30u
Taucha – An der Gedenkstätte für den 17. Juni 1953 – 14.00u
Bautzen – Gräberfeld auf dem Karnickelberg – tijdstip onbekend
Erfurt – Gedenk- und Bildungsstätte Andreasstraße – 14.00u
Eisenach – Theaterplatz – 9.00u
Braunschweig, St. Katharinen, 18.00u

Het bericht Herdenking van protesten tegen het SED-regime verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

May-Britt Krüger zat van augustus tot oktober 1989 gevangen – op verdenking van ontsnapping uit de republiek, zoals die in de DDR werd genoemd. Ze werd gevangen genomen in een auto in de buurt van Rostock. De 53-jarige meesterkapper woont er tot op de dag van vandaag. Ze is ere-plaatsvervangend voorzitter van de Vereniging van Slachtoffers van het Stalinisme en vraagt ​​zich af wie haar belangen als slachtoffer van de SED-dictatuur in de toekomst op federaal niveau zal behartigen.

Op 17 juni gaat het hoofd van de Stasi-administratie, Roland Jahn, met pensioen. De Stasi-bestanden worden overgedragen aan het Federaal Archief. En tegen die tijd moet de Bondsdag de nieuw gecreëerde functie van federaal commissaris voor de slachtoffers van de SED-dictatuur bekleden. Maar er is nog geen kandidaat in zicht. May-Britt Krüger ergert zich hieraan.

“Ik heb een beetje onbegrip en woede omdat ik het gewoon niet kan begrijpen. Het is al lang bekend en ik weet niet of dat tactiek moet zijn. Ik heb echt vraagtekens in mijn hoofd waarom er geen oplossing is gevonden. Dat is voor mij echt onbegrijpelijk.”

Een niet-partijlid of niet-partijlid dient het ambt te bekleden, indien mogelijk een Oost-Duitser. Zoveel is duidelijk. Maar de cultuurcommissie van de Bondsdag kwam niet verder in haar informele beraadslagingen, en daarom is het onderwerp al een paar dagen bij het CDU-CSU-fractievoorzitterschap. De woordvoerder van de fractie, Stefan Ruwwe-Gösenkamp, ​​liet schriftelijk weten dat er over deze kwestie “geen gesprekspartner” aan het hoofd van de fractie staat. Laten we dus luisteren naar de vice-voorzitter van de Vereniging van Slachtoffers van het stalinisme, May-Britt Krüger.

“Ik zou vooral iemand – een opvolger – willen hebben die zich daadwerkelijk met deze zaak heeft beziggehouden, met dit onderwerp, die ook verband houdt met het geheel, die heeft deelgenomen aan evenementen – die niet alleen naar jubilea komt, maar die misschien een slachtoffer zelf – of een burgerrechtenactivist. We komen op voor de heer Uwe Schwabe, maar zoals het er nu uitziet, is het niet meer relevant, wat ik jammer vind. Want het moet ook iemand zijn die met mensen om kan gaan.”

Uwe Schwabe, een burgerrechtenactivist uit Leipzig, voorzitter van de raad van bestuur van het archief “Bürgerbewegung Leipzig”, was lange tijd kandidaat. Maar er was weerstand van andere Leipziger burgerrechtenactivisten. Ondertussen zou de oostelijke regionale groepering van de Union-factie een geschikte kandidaat hebben gevonden. Hij wordt ook ondersteund door het parlementslid Elisabeth Motschmann van de Cultuurcommissie.

“Het moet iemand zijn die uit het Oosten komt en als het even kan ook een overtuigende geschiedenis heeft met de vreedzame revolutie. We willen graag iemand kiezen die heeft gewerkt of gevochten voor vrijheid.” Deze persoon lijkt gevonden te zijn. “Nu adverteert u onder SPD-leden voor de kandidaat van de Unie”, zegt Elisabeth Motschmann, woordvoerster cultuurbeleid van de fractie van de Unie.

De SPD overlegt nu of ze het eens zijn met de gevonden naam. En dan hoop ik heel erg dat we maar met één naam de strijd aangaan.

Als je het daar vraagt, hoor je echter dat de naam niet eens bekend is in de sociaal-democratische groep. De Unie houdt zich al weken in. De fractie van de SPD zelf had zich de voormalige burgerrechtenactivist en voormalig president van het Grondwettelijk Hof van Brandenburg, Jes Möller, in het kantoor kunnen voorstellen. Möller is echter lid van de SPD – en daarom niet gewenst in Unie-kringen.

Links is een andere naam te horen: sommigen geven de voorkeur aan Petra Eleonore Morawe, mede-oprichter van het ‘Neues Forum’ in Berlijn, die later aan de Centrale Ronde Tafel in Oost-Berlijn werkte. Maar kandidaten van links hebben misschien de minste kans van slagen.

En waarom duurt het zo lang voordat de kandidaat wordt voorgedragen in de achterkamers van de CDU, CSU en SPD? Dat is zo gewoon, hoor je over de groepen heen. Als sterkste fractie heeft de Unie het recht om voorstellen te doen, en dan zouden de sociaaldemocraten moeten instemmen. Het duurde even lang om de officier van justitie te vinden. En hoe dan ook: voor het besluit om de Stasi-bestanden naar het federale archief over te dragen en om het kantoor van een federale commissaris voor de slachtoffers van de SED-dictatuur in te stellen, zouden de Bondsdag en zijn culturele commissie bijna een hele legislatuur nodig hebben gehad.

Het bericht Vechten rond vertegenwoordigers van slachtoffers van de SED-dictatuur verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Guiseppe Savoca, Siegfried Kroboth en Cetin Mert spelen in West-Berlijn aan de oevers van de Spree en vallen in het water. Oost-Berlijn begint direct bij de kademuur. De West-Berlijnse veiligheidstroepen mogen deze kinderen daarom niet helpen. En de Oost-Duitse grenswachten volgen geen menselijke impulsen, maar de bevelen van het meedogenloze DDR-grenssysteem. De kinderen verdrinken.

De 15-jarige Gert Könenkamp uit Schwerin wil de DDR verlaten en naar zijn vader in Hamburg gaan. Hij verdrinkt terwijl hij probeert te ontsnappen in de Elbe. Een van zijn vrienden, die ook naar het Westen wil, mag Gert niet meer te hulp komen als hij dreigt ten onder te gaan. Hij wordt gearresteerd en later voorwaardelijk vrijgelaten wegens een poging de grens te overschrijden. Op de andere wordt geschoten. Hij haalt nog steeds de overkant van de Elbe. Heiko Runge, ook 15 jaar oud, wil ontsnappen aan de druk van het huis van zijn ouders en samen met zijn vriend in het Harzgebergte de grens oversteken. Hij verliest zijn jonge leven in een kogelregen van twee Kalashnikovs. Zijn vriend wordt gearresteerd en moet de gevangenis in.

De ontroerende film van Sylvia Nagel en Carsten Opitz vertelt over minderjarige slachtoffers, hun families en vrienden, over door de staat geautoriseerd gebruik van geweld en het niet verlenen van hulp. Het lot van de kinderen en jongeren is een weerspiegeling van de binnen-Duitse verhoudingen gevormd door de ideologische strijd. Wat hen onderscheidt van de andere slachtoffers die aan de grens stierven: ze zijn tussen de vijf en 15 jaar oud en daarmee de jongste slachtoffers van de Muur.

Aan de Berlijnse sectorgrens en aan de binnen-Duitse grens komen meer dan 30 kinderen en jongeren om. Vrienden en broers en zussen doen verslag van deze weinig bekende sterfgevallen. De film keert terug naar de plaatsen van het lot, ook op basis van indrukwekkend archiefmateriaal. Het zijn tragische en diepgaande verhalen.

Tragisch, want de slachtoffers raken hetzij toevallig, hetzij volkomen naïef gevangen in een grenssysteem dat geen onderscheid maakt tussen minderjarigen en volwassenen, maar alleen vijanden en criminelen kent. Absoluut, omdat de Stasi tegen hun ouders en vrienden heeft gelogen en de sterfgevallen systematisch worden verdoezeld, zodat sommige familieleden pas decennia later ontdekken wat er echt is gebeurd. Het onvoorwaardelijk bewaren van de bestaansreden van de DDR had absolute prioriteit boven de waarheid. De schutters worden zelfs geprezen voor hun hoge mate van waakzaamheid, pas aangeklaagd na de val van de muur en daarna alleen nog maar voorwaardelijke straffen opgelegd.

Het bericht De jongste slachtoffers van de Muur verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Ook via hedendaagse getuigen wil Aris de jongere generatie bereiken. “Ik heb geen magische formule voor het soort bemiddeling”, zegt Aris, verwijzend naar de politieke opvoeding over de geschiedenis van de DDR. Maar praten met hedendaagse getuigen is een goede manier, omdat ze verslag doen van hun ervaringen.

Getuigen uit die tijd konden op geloofwaardige wijze overbrengen dat waar de jonge mensen tegenwoordig wonen, mensen werden vervolgd omdat ze in het verzet zaten. “We willen regionaliseren zodat er een persoonlijke ankerplaats is”, zegt Aris.

Er is ook een project gepland waarbij schoolkinderen uit heel Saksen een soort virtueel kalenderblad maken en op zoek gaan naar aanwijzingen in hun regio. De resultaten worden verspreid via Instagram. Zelfs meer dan 30 jaar na de vreedzame revolutie is een vertegenwoordiger voor de SED-dictatuur nog steeds nodig. “Tijdens de Corona-periode, waarin mensen meer thuis zijn en zich meer zorgen maken over hun leven, hebben we gemerkt dat er ongelooflijk veel behoefte is aan advies”, zegt Aris: “Er zijn mensen bij ons gekomen die niet eerder met hun biografie te maken hebben gehad.”

Er waren ook gevallen van rehabilitatie van criminelen. “We hebben nog veel tijd te doen op adviesniveau”, aldus Aris. Als vertegenwoordiger van de Saksische staat omdat ze in het reine kwam met de SED-dictatuur, is politieke opvoeding erg belangrijk voor haar, ook van generatie op generatie. “Levenslang leren is belangrijk voor mij”, zegt Aris. “En verder: ik kan me voorstellen dat ik met onze onderwerpen naar de senior academies ga.” Politiek onderwijs is er niet alleen voor jongeren.

Naast advies en educatie zijn herdenkingsplaatsen voor haar net zo belangrijk. “Gedenktekens zullen langer meegaan”, zo vertelt Aris. Twee nieuwe over de DDR-geschiedenis zijn al jaren onderweg in Saksen – het Hoheneck-monument in Stollberg en dat in de voormalige Kaßberg-gevangenis in Chemnitz – ooit een Stasi-gevangenis en een tourniquet voor het losgeld van duizenden DDR-burgers.

Het bericht In het reine komen met de SED-dictatuur: historicus Nancy Aris nieuwe staatscommissaris verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

“Er is 330 euro per maand die vernietigde levensplannen, vernietigde gezinnen en psychische aandoeningen niet ongedaan kan maken, maar in ieder geval het geleden lijden kan erkennen”, zei minister van Justitie Katy Hoffmeister (CDU) in een verklaring.

Met een wetswijziging eind 2019 is de groep rechthebbenden op het slachtofferpensioen uitgebreid. Volgens Hoffmeister heeft de wetgever destijds de minimumtermijn van bewaring voor een dergelijke vergoeding teruggebracht van 180 naar 90 dagen.

Dit is echter niet de enige reden waarom vorig jaar zoveel aanvragen niet zijn goedgekeurd als sinds 2010. Een andere reden is dat veel slachtoffers nu pas klaar zijn om de tijd te verwerken en gebruik te maken van hun claims. “De verwerking is nog lang niet voorbij”, benadrukt Hoffmeister.

Het bericht Ongeveer 270 aanvragen voor SED-slachtofferpensioenen goedgekeurd in 2020 verscheen eerst op IJzeren Gordijn.