Het voormalige kantoor van Erich Mielke (Huis 1, tegenwoordig de zetel van het Stasi Museum), het aangrenzende huis 7 – aanvankelijk de zetel van Hoofdadministratie A (buitenlandse verkenning) en later van Hoofdafdeling XX, die verantwoordelijk was voor de bestrijding van de oppositie, zijn er sinds respectievelijk 1995 en 2014 (tegenwoordig kantoren en tentoonstelling van het Stasi-documentenarchief) – en het officiersrestaurant (Huis 22, tegenwoordig bezoekerscentrum) onder monumentenzorg. Het belastingkantoor Lichtenberg (Huis 2), dat sinds 1950 door de MfS wordt gebruikt en fors is uitgebreid, is nu toegevoegd, evenals de bouwgroep van de voormalige medische dienst (Huis 19-20) en het perimeterblok ontwikkeling aan de Ruschestraße (Huis 15-17) en aan de Normannenstraße (Huis 18) met de daarbij behorende open ruimtes.

Het hoofdkwartier van het Ministerie voor Staatsveiligheid is een belangrijk getuigenis van de SED – dictatuur en weerspiegelt de geschiedenis van de dictatuur en het overwinnen ervan, evenals het ontwerp van democratische omstandigheden op de authentieke locatie en door de historische inventaris. Staatsconservator dr. Christoph Rauhut: “De geschiedenis die door het gebouw wordt overgebracht, gaat veel verder dan de lokale historische betekenis voor de staat Berlijn. Als de staatsbehoudende structuur van een onrechtvaardige staat, staat het Stasi-hoofdkwartier met zijn locatiebepalende gebouwen ook voor de verdeling van Europa in Oost en West en de mondiale blokconfrontatie in de Koude Oorlog.”

De bezetting van het Stasi-hoofdkwartier op 15 januari 1990 bezegelde het einde van het belangrijkste machtsinstrument van de SED . Tegenwoordig is de historische site het startpunt voor voortdurende documentatie, onderzoek en onderwijs over de SED – dictatuur, de vreedzame revolutie en de vorming van een democratische samenleving in de DDR . Naast het Stasi-documentenarchief hebben zich op de site tal van initiatieven en verenigingen gevestigd die zich bezighouden met het verwerken van de SED – dictatuur, waaronder het Stasi Museum en de Robert Havemann Society ( RHG ) met haar archief van de DDR – oppositie en de openluchttentoonstelling over de Vreedzame Revolutie.

Cultuur senator dr. Klaus Lederer verwelkomde de bescherming: “In de dubbele betekenis van de site als een plaats van repressie en de vreedzame revolutie, zie ik een groot potentieel voor de toekomstige “Campus voor Democratie”, die hier zal worden gecreëerd door de gezamenlijke inzet van federale, staat, district en het maatschappelijk middenveld. Het door de federale regering geplande archiefcentrum over de SED- dictatuur zal als ankerinstituut van bijzonder belang zijn.”

Tom Sello, de Berlijnse vertegenwoordiger voor het omgaan met de SED- dictatuur, hoopt dat de stilstand in de ontwikkeling eindelijk zal worden overwonnen: “De uitbreiding van de monumentenbescherming onderstreept het historische belang van de site voor toekomstige generaties. Nu is het zaak om het structurele tekort snel weg te werken.”

De ontwikkeling van een campus voor democratie op het voormalige Stasi-terrein is verankerd in de regeerakkoorden tussen de federale overheid en de deelstaat Berlijn. Het Federaal Archief wil daar een nieuw archiefcentrum over de SED- dictatuur bouwen. Ook de vestiging van verdere culturele, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en het gebruik van voorheen leegstaande gebouwen voor administratieve doeleinden staan ​​ter discussie.

Het bericht Hoofdkwartier van het Ministerie voor Staatsveiligheid van de DDR – monumentenbescherming uitgebreid verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Tijdens de vernietiging van documenten tijdens de Vreedzame Revolutie van 1989/1990 heeft de Stasi ook veel elektronische gegevensdragers vernietigd. Desalniettemin zijn tot op de dag van vandaag veel gegevens bewaard gebleven, gedeeltelijk gereconstrueerd en toegankelijk in het Stasi-documentenarchief. Een overzicht van deze ‘machine-leesbare data’ is beschikbaar als publicatie. Het is geen toeval dat de salarisgegevens het overleefden, want de Stasi-medewerkers wilden hun diensttijden kunnen presenteren voor de pensioenberekening.

In de bestanden van het Stasi-Unterlagen-Archivs wordt naar de dataset verwezen als het ‘jaararchiefbestand van het MfS salarisproject’. De volledige overgeleverde dataset omvat 836.000 datasets van ca. 141.000 mensen over de periode 1980 tot 1990. In dat laatste jaar van de DDR zijn deze data verzameld door de Staatscommissie voor de ontbinding van de MfS/AfNS en na 3 oktober 1990, namens het Federale Bureau van Administratie in Computercentrum van de toenmalige (voormalige) DDR-grenstroepen in Pätz.

Toegang tot dergelijke gegevens in het Stasi-Unterlagen-Archiv is alleen mogelijk voor verwerkingsdoeleinden op basis van het Stasi-Unterlagen-Gesetzes (StUG). Hiervoor is een schriftelijke aanvraag nodig, die dient te voldoen aan de doelstellingen zoals vastgelegd in de StUG. Het publiceren van namenlijsten maakt hier in de regel geen onderdeel van uit, aangezien aanvragen uit onderzoek en de media geen onderzoek doen naar personen, maar het werk van de Stasi historisch onderwerpsgericht kunnen onderzoeken.

Desalniettemin circuleert de lijst met de salarisgegevens van december 1989, die sinds de zomer van 1990 in het publieke domein is, nog steeds op internet. Een krantenartikel op Welt Online meldde hoe dit kon gebeuren. Parallel aan de online publicatie van de lijst zijn er altijd klachten geweest van voormalige fulltime medewerkers tegen openbare toegang. Telkens wanneer een operator de lijst echter offline moest halen, verscheen hij elders op internet weer. De lijst die vandaag in verschillende versies op internet beschikbaar is, is slechts een uittreksel (december 1989) van de Stasi-Documentenarchief Ook is het door een datafout incompleet en kwantitatief en kwalitatief niet meer te verifiëren.

Gefundeerde informatie over fulltime MfS-medewerkers en hun werkzaamheden kan op grond van de Stasi Archiefwet alleen worden verstrekt via het Stasi Archief.

Foto’s: DPA

Het bericht Hoeveel verdiende een Stasi-medewerker? verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

In februari 1984 waren er gewelddadige botsingen tussen Joegoslavische bouwvakkers in Eisenhüttenstadt. De mannen werden ondergebracht in een van het publiek afgescheiden woonkamp voor buitenlanders. Ze hielpen bij de bouw van een convertor-staalfabriek die het Oostenrijkse bedrijf Voest Alpine bouwde in het toenmalige Eisenhüttenkombinat Ost (EKO). In een Stasi-rapport over de gebeurtenissen stond dat Serviërs en Kroaten in het kamp met elkaar botsten, fascistische liederen zongen en antisocialistische discussies voerden. Daarnaast werd op de toiletmuren graffiti aangetroffen, waarmee Serviërs en Kroaten elkaar dood wensten.

De conflicten in het vreemdelingenkamp van het EKO leidden tot diplomatieke verwikkelingen. Een vertegenwoordiger van de Joegoslavische ambassade kwam naar het ministerie van Buitenlandse Zaken van de DDR en klaagde dat de arbeiders in Eisenhüttenstadt niet waren geplaatst door het Joegoslavische staatsbedrijf Monting, maar door particuliere leasemaatschappijen. De DDR moet dit in de toekomst voorkomen, eiste de diplaat.

De gebeurtenissen in Eisenhüttenstadt waren geen op zichzelf staand incident. Met het begin van de ontspanning tussen Oost en West in het midden van de jaren zeventig en de diplomatieke erkenning van de DDR door westerse staten, kon Oost-Berlijn in de daaropvolgende jaren grote investeringsprojecten toekennen aan West-Europese bedrijven. De westerse bedrijven bouwden industrie- en havenfaciliteiten in de DDR, maar ook hotels, bijvoorbeeld in Oost-Berlijn, in het Harzgebergte en op Usedom. De bouwprojecten omvatten productiefaciliteiten in de chemische fabrieken in Leuna, Böhlen, Schwedt en Buna, in de chemische vezelcombinatie Bitterfeld, in de oliehaven van Rostock en in de kunstmestfabriek in Rostock-Poppenhagen, in de VEB Elektrokohle Berlin-Lichtenberg en in fabrieken in Oranienburg en Dresden.

Op al deze bouwplaatsen gebruikten de westerse aannemers niet alleen hun eigen specialisten uit kostenoverwegingen, maar vooral uitzendkrachten, van wie de meesten uit Joegoslavië kwamen. De bedrijven namen hun toevlucht tot professionele verhuurbedrijven die zich hadden gespecialiseerd in DDR-zaken. Velen van hen hadden echter al een slechte reputatie in de Bondsrepubliek omdat ze de arbeiders een laag uurloon betaalden en geen verzekering of sociale uitkeringen voor hen betaalden. Oost-Berlijn was zich terdege bewust van de situatie en er was – terecht – de vrees om de krantenkoppen te halen in de westerse media met de beschuldiging dat de arbeiders- en boerenstaat ‘slavenarbeid’ op zijn bouwplaatsen tolereerde. Maar de DDR, die afhankelijk was van westerse industriële knowhow,

Het was tenslotte de Stasi die er vanaf het midden van de jaren tachtig in slaagde de ongebreidelde uitzendmarkt in Oost-Duitsland te temmen. Het monopolie van personeelsplaatsing op bouwplaatsen van de DDR werd overgedragen aan een handvol westerse bedrijven die waren geselecteerd door de MfS Hoofdafdeling II, die verantwoordelijk was voor contraspionage. Daartoe richtte de Stasi het bedrijfsbureau IBAMOC op – de afkorting staat voor internationale bouw- en assemblagesamenwerking. Het bureau, dat geen bedrijfsstatus had en werd geleid door een directeur van de DDR, fungeerde vanaf dat moment als aanspreekpunt voor westerse bedrijven bij bouwprojecten in de DDR. Daarnaast werd de IBAMOC echter ook door de Stasi gebruikt voor inlichtingendoeleinden en het verwerven van vreemde valuta – een hoofdstuk in de geschiedenis van de Stasi dat tot op de dag van vandaag nauwelijks is belicht.

Aangezien er soms meerdere investeringsprojecten parallel werden uitgevoerd door westerse bedrijven, werkten van 1982 tot 1989 tot 1.000 buitenlandse arbeiders tegelijkertijd op bouwplaatsen in de DDR. Hun observatie en bewaking vielen onder de bevoegdheid van de in 1976 in HA II opgerichte werkgroep voor buitenlanders (AGA). De AGA, direct ondergeschikt aan het plaatsvervangend hoofd van de contraspionage, kolonel Kurt Schenk, had 40 werknemers en stond onder leiding van luitenant-kolonel Rainer Wiegand.

Wiegand trad in 1957 toe tot de Stasi toen hij 18 jaar oud was. Aanvankelijk moest hij westerse spionnen opsporen bij de NVA in Hoofdafdeling I – met succes, zodat hij eind jaren zestig overging op contraspionage, Hoofdafdeling II. Daar leidde hij tot eind 1989 de AGA, waarvan de belangrijkste functie was om de activiteiten van leden van Palestijnse en Libische terreurgroepen in Oost-Duitsland onder controle te houden. Bovendien controleerde de AGA zijn eigen niet-officiële werknemers (IM) onder de buitenlanders die in de Bondsrepubliek woonden. Het was vooral de kennis die uit deze bronnen was opgedaan die AGA-baas Wiegand eind 1989 tot een van de belangrijkste overlopers van de West-Duitse geheime diensten maakte, wat later zal worden beschreven.

Begin jaren tachtig kreeg de AGA echter steeds meer te maken met incidenten in de buurt van grote bouwplaatsen waar buitenlandse arbeiders werkzaam waren. Zo waren er – meestal vanwege onredelijke arbeidsomstandigheden of lage lonen – spontane werkonderbrekingen door westerse arbeiders, waardoor de MfS zich zorgen maakte dat de stakingen een voorbeeldig effect zouden kunnen hebben op DDR-arbeiders.

Daarnaast trokken individuele uitzendkrachten uit het Westen herhaaldelijk de aandacht met criminele daden, variërend van het smokkelen van westerse goederen tot ernstige misdrijven zoals mishandeling en verkrachting. Er waren ook aanwijzingen voor spionage en sabotage. Stasi-minister Erich Mielke gaf uiteindelijk aan Afdeling II de opdracht voor een fundamenteel “onderzoek en verandering van de onstabiele situatie”, zoals het wordt genoemd in een MfS-document. De werkgroep buitenlanders van Wiegand werd met de taak belast.

Bij haar onderzoeken kon de AGA meer dan 20 professionele, bijna allemaal Joegoslavische wervingsbureaus identificeren die waren gevestigd in de Bondsrepubliek, Zwitserland en Oostenrijk en die landgenoten inzetten ‘op bijna alle investeringsobjecten en grote bouwplaatsen in de industrie, de landbouw en de hotelsector in de DDR. “, Zoals het in hun rapport staat. Onder de ondernemers “waren er zowel serieuze zakenmensen als … alleen als gevestigde nepbedrijven en criminele methoden die arbeidsverhuurbedrijven beoefenden”. U kunt terugvallen op “een reservoir van constant beschikbare … werkloze buitenlanders”, vooral Joegoslaven, maar ook Turken en Oostenrijkers. Deze zouden zijn ‘volgens de gebruikelijke voorwaarden van’ slavenarbeid ‘, zoals het behoud van maximaal 70 procent van het reële loon.

Volgens de AGA waren onder de bouwvakkers die door de agenten in dienst waren vaak mensen met een strafblad. Ze zouden verschillende soorten misdrijven hebben gepleegd. “Lichamelijke verwondingen, corruptie, handel in documenten zoals rijbewijzen op grote schaal tot beschermingsrackets in de stijl van Westerse maffiagroepen gaven steeds meer vorm aan de situatie in de omgeving van de bouwplaatsen”, zegt een ander MfS-rapport. Daarnaast blijft een deel van de uitzendkrachten na beëindiging van hun dienstverband in de DDR op vertoon van uitnodigingen van kennissen die 30 dagen geldig zijn. Veel van deze mensen, die feitelijk illegaal in Oost-Duitsland wonen, zijn “al georganiseerd in een bende” die sigaretten, alcohol, elektronische apparaten en andere westerse producten smokkelt, omdat ze ongehinderd de grens kunnen oversteken met hun paspoort.

Voor de Stasi was het feit dat de buitenlandse arbeiders ‘uitgebreide en vaak belangrijke banden hebben met DDR-burgers’ echter nog bedreigender. “Intieme contacten [van de buitenlander – dA] met de dochters van MfS-medewerkers, NVA-officieren en anderen die geheim hebben gehouden” werden met bijzondere zorg geregistreerd. Sommige arbeiders zouden ook verschijnen “in verband met de aanvraag van DDR-burgers voor permanent vertrek uit de DDR en met contacten met vertegenwoordigers van ondergrondse politieke activiteiten”. Ten slotte zijn er ook aanwijzingen dat Joegoslavische ballingschaporganisaties die actief zijn in de Bondsrepubliek Duitsland “het potentieel van deze categorie buitenlanders hebben erkend en het in toenemende mate ontwikkelen voor hun subversieve en criminele activiteiten”.

Met goedkeuring van Stasi-minister Mielke nam de werkgroep van Wiegand eind 1984 het onderwerp uitzendarbeid over. Ten eerste selecteerde de AGA drie van de HR-bedrijven die al actief waren in de DDR en liet ze officieel accrediteren voor hun activiteiten door het Oost-Berlijnse Ministerie van Buitenlandse Handel. Volgens de Stasi-documenten waren dit Bex Bau Ges.mbH uit Wenen, de firma Braun Bau uit München en Ost-West-Montage AG (OWM) uit Zürich. De drie – later kwamen er nog drie – waren voortaan de enige westerse bedrijven die het recht hadden om uitzendkrachten te plaatsen op bouwplaatsen in de DDR. Dit was ook vastgelegd in de contracten met Westerse bouwaannemers voor de volgende investeringsprojecten.

In een tweede stap waren Bex, Braun Bau en OWM in maart 1985 verplicht om te fuseren tot IBAMOC. De bedrijfsvertegenwoordiging kreeg een eigen kantoorruimte aan de Otto-Grotewohl-Strasse 5, de huidige Wilhelmstrasse in Berlin-Mitte. De DDR-burger Joachim F. werd benoemd tot directeur, fulltime onofficiële werknemer (HIM) van HA II met de codenaam “Lutz”. Hij was direct ondergeschikt aan Wiegand, die de IBAMOC uiteraard persoonlijk via hem aanstuurde. Als gemeenschappelijk aanspreekpunt voor de betrokken bedrijven dient de bedrijfsvertegenwoordiger bestellingen te krijgen van westerse aanbieders en deze te verdelen in een soort gecontroleerde competitie.

In 1989 sloot IBAMOC, dat feitelijk onder zeggenschap stond van de Stasi, drie andere bedrijven: de Oostenrijkse leasemaatschappijen Inda-Bau en Mariola en ABPL Ltd., gevestigd in Cardiff, Wales. Deze zes particuliere bedrijven bestreken tot 1990 bijna het hele scala aan tijdelijke arbeidskrachten voor bouwplaatsen van westerse bedrijven in de DDR.

Het zou echter de realiteit negeren als het motief van de Stasi om de IBAMOC op te richten zou worden gereduceerd tot volledige controle over de verhuurbedrijven en de werknemers, of zelfs het creëren van eerlijke arbeids- en loonvoorwaarden voor de uitzendkrachten. Beiden speelden een rol in de beraadslagingen van Afdeling II; maar de belangrijkste zorg van de geheime dienst was natuurlijk om krachtig deel te nemen aan de niet onbelangrijke winst van de uitzendbureaus. Zo moesten de IBAMOC-bedrijven elk 25.000 D-Marks betalen als een zogenaamd “startbedrag” als instapbonus aan het vertegenwoordigende bedrijf Kontakta, dat behoort tot de divisie Schalck Commerciële Coördinatie (KoKo), om überhaupt toegelaten te worden in de DDR.

Bovendien hebben de uitzendbureaus zich ertoe verbonden om een ​​vast deel van hun jaaromzet als “provisie” over te dragen aan Kontakta. Aanvankelijk was dit aandeel tien procent, in 1989 was het gestegen tot 15 procent. Dit resulteerde in een jaarlijkse instroom in de staatsbegroting van meer dan zeven miljoen DM. Stasi-officier Wiegand juichte formeel in een rapport over het functioneren van de IBAMOC: “Op de lange termijn is er een bron van buitenlandse valuta ontstaan ​​die geen enkele vorm van materiële teruggave vereist of vereist. Valuta-inkomsten voor de DDR, die onze staat niets kosten, zijn ongetwijfeld honderd procent winstgevend uit deviezen! ‘Zei de luitenant-kolonel blij.

De Stasi hoopte dat IBAMOC de staat zou voorzien van extra inkomstenbronnen. Bedrijven zouden bijvoorbeeld verplicht moeten worden om een ​​ongevallen- en ziektekostenverzekering af te sluiten bij de staat DDR-verzekering en om bankrekeningen op te zetten voor loonbetalingen aan uitzendkrachten bij de filialen van de staatsbank. Met dat laatste zouden niet alleen de voorheen gebruikelijke contante betalingen op de bouwplaatsen komen te vervallen, die altijd een veiligheidsrisico vormden; Wiegand suggereerde dat de DDR de tijdelijk op de rekeningen gestorte vreemde valuta ook zou kunnen gebruiken voor kortlopende betalingsverplichtingen.

Bovendien moet de kantoorruimte voor de IBAMOC en zijn technische uitrusting met computers en teleprinters worden verstrekt door het DDR-servicebureau voor buitenlandse vertegenwoordigingen, uiteraard tegen een wisselkoers. Evenzo moesten de lassers die als uitzendkrachten werkzaam waren, op kosten van de IBAMOC een speciale cursus volgen bij het Centraal Instituut voor Lastechniek in Oost-Berlijn, kosten: 1.500 DM per persoon.

Het IBAMOC-fonds werd gevuld met maandelijkse bijdragen van de betrokken bedrijven. Aanvankelijk was het tarief 5.000 DM, later werd het verhoogd tot 7.000 DM. Ook de salarissen van de directeur en secretaris van de bedrijfsvertegenwoordiging werden uit dit fonds betaald. Beiden waren toegewijd aan de MfS: directeur F. alias HIM “Lutz”, ontving officieel 5.000 DM per maand, zijn secretaris (IM “Katja”) ontving 2.000 DM In feite belandde dit geld – 84.000 DM per jaar – bij de Stasi. De twee IBAMOC-medewerkers moesten daar hun westers salaris afgeven en ontvingen in plaats daarvan hun salaris in DDR-mark van de MfS. Later namen de inkomsten van de geheime dienst toe doordat IBAMOC nog twee medewerkers in dienst nam.

Voor de MfS ontstond echter een andere bron van inkomsten. Omdat de IBAMOC-bedrijven al voor 1985 actief waren in de DDR en door de MfS waren opgepakt bij onregelmatigheden, moesten ze herstelbetalingen betalen. Dat was een voorwaarde om te worden geselecteerd voor voortzetting van de werkgelegenheid op Oost-Duitse bouwplaatsen. Deze “vrijwillige” herstelbetalingen bedroegen tot 500.000 DM per bedrijf, die in drie jaarlijkse termijnen naar een Stasi-rekening moesten worden overgemaakt. In totaal nam de geheime dienst tussen de twee en drie miljoen DM binnen, waarvan het merendeel voor eigen gebruik werd behouden – als zwart geld, om zo te zeggen.

Met de oprichting van de IBAMOC had de MfS twee essentiële doelen bereikt: enerzijds was ze erin geslaagd een nauwkeurig inzicht te krijgen in de bedrijfsactiviteiten van westerse uitzendbureaus en een volledig overzicht te krijgen van de uitzendkrachten werkzaam in de DDR. Daarnaast werden de buitenlandse arbeiders gedisciplineerd door zogenaamde bouwplaatsofficieren die door de bedrijven moesten worden ingezet en die informatie moesten verstrekken aan het management van IBAMOC. Aan de andere kant drong de MfS aan op commissies en andere donaties van de geaccrediteerde bedrijven, die belangrijke buitenlandse valuta toevoegden aan de krappe DDR- en Stasi-budgetten.

In november 1988 prees Mielke’s plaatsvervanger en hoofd van Afdeling II, generaal Günther Kratsch, de valutasuccessen van zijn AGA-baas tijdens een interne servicevergadering: als je deze keer meer sinaasappels zou kunnen kopen dan normaal voor Kerstmis, zou hij de platste zijn. ook in de prestaties van kameraad Wiegand.

Met de vertegenwoordiging van verschillende westerse bedrijven onder leiding van een Stasi-medewerker streefde de geheime dienst een derde doel na – het ‘benutten van werkkansen … van hoofdafdeling II in en na het operatiegebied’, zoals vastgelegd in een door de AGA opgesteld concept voor de IBAMOC heet. Volgens luitenant-kolonel Wiegand zouden agenten van de contraspionage tijdens operaties, bijvoorbeeld in de Bondsrepubliek Duitsland, IBAMOC-documenten moeten kunnen gebruiken zonder dat de eigenaren van de drie westerse bedrijven hiervan op de hoogte zijn. Een IM zou bijvoorbeeld officieel naar de Bondsrepubliek Duitsland kunnen reizen om zaken te beginnen met behulp van een adviescontract van de algemeen directeur, de HIM “Lutz”, en deze legende kunnen gebruiken om operationele reisroutes te verkennen en bestellingen te voltooien. Volgens Wiegand zijn ook hotelkamers en appartementen te huur via IBAMOC. Evenzo kunnen “operationeel noodzakelijke financiering, geldbewegingen of aanbestedingen” worden gedekt door de vertegenwoordiging van het bedrijf. In hoeverre deze plannen daadwerkelijk werden uitgevoerd, kan niet langer worden bepaald op basis van de enige fragmentarische overgebleven Stasi-bestanden op IBAMOC.

In het draaiende najaar van 1989 reageerden de hoofden van IBAMOC snel op de gewijzigde situatie. De bedrijfsvertegenwoordiging werd omgevormd tot een naamloze vennootschap en noemde zich voortaan Immobilien-Bau und Montagevermittlungs GmbH (IMBAMONT). En plotseling had het nieuwe oude bedrijf ook zakelijke contacten met bedrijven uit het bedrijvencomplex KP Österreichs, waaronder een buitenlandse handelskantoor genaamd Helene E. Böhmer en een rederij genaamd Interfracht GmbH. Bedrijven die waren opgericht door kaderleden van hoofdkantoor A (HVA) die verantwoordelijk waren voor internationale spionage, waren plotseling in het bedrijf. Of deze relaties iets te maken hadden met het feit dat in de daaropvolgende maanden miljoenen sommen uit de Stasi- en SED-schatkisten wegsijpelden in het verwarrende netwerk van KPÖ-bedrijven,

Wiegand was op dat moment niet meer aan boord. De 50-jarige, die sinds 1957 bij de MfS werkte, was in december 1989 naar het Westen gevlucht. Tot op de dag van vandaag wordt hij beschouwd als de eerste Stasi-overloper na de val van de Berlijnse muur. Kort voordat hij van kant wisselde, zo meldt voormalige wapenbroeders, maakte hij een IBAMOC-rekening vrij en nam hij 265.000 DM mee over de grens.

De BND en het Bureau voor de Bescherming van de Grondwet wisten er kennelijk niets van, maar daar zou bijna niemand belangstelling voor hebben gehad. Ze waren veel gretiger voor de informatie en documenten die Wiegand had meegebracht uit de Normannenstrasse. En ze hadden het allemaal: niet alleen dat hij de Pullach-slappe hoeden schilderde zoals ze moesten nemen toen ze op 15 januari 1990 het hoofdkantoor van Stasi bestormden naar de kamers van afdeling II met de belangrijke archiefkasten. Hij was ook in staat om de achtergrond en verantwoordelijkheden van de terroristische aanslag op de West-Berlijnse discotheek La Belle op 5 april 1986 te onthullen. Op dat moment werden twee mensen gedood en ongeveer 200 gewond. Met zijn verklaringen aan de federale recherche leverde Wiegand een beslissende bijdrage aan de latere veroordeling van vier van de moordenaars.

In zijn enquêtes door de BND in januari 1990 gaf hij ook de echte namen van minstens 14 buitenlanders die de MfS had gerekruteerd en gestationeerd in de Bondsrepubliek. Hij bracht ook uitgebreid verslag uit over de interactie van de Stasi met Arabische terroristen die waren gecontroleerd en geobserveerd door zijn AGA. Van bijzonder belang voor het Federale Bureau voor de Bescherming van de Grondwet, dat zijn informanten onder de schuilnaam “Stromdreieck” leidde, waren de contacten van Wiegand met de leiding van de Koerdische Arbeiderspartij PKK. De luitenant-kolonel van MfS reisde regelmatig naar Wenen, Joegoslavië en Boedapest om zijn Koerdische bronnen die in de Bondsrepubliek Duitsland woonden, te ontmoeten.

Naast het ontmoeten van de Koerden had Wiegand andere explosieve relaties tijdens zijn verblijf in Wenen in de jaren tachtig. Daar ontmoette hij Russische Joden in ballingschap en Israëlische zakenmensen – kanalen waardoor hij eindelijk contacten kon leggen met een inwoner van de Israëlische geheime dienst Mossad. De klanten van deze Weense contacten bevonden zich niet alleen in de Normannenstrasse, maar ook in Berlin-Karlshorst: Wiegand werd sinds eind jaren zeventig ook door de Sovjet-geheime dienst KGB gebruikt om de Russische ballingschap in West-Berlijn en Wenen te onderzoeken. In 1978 gaven de Russen hem een ​​identiteitsbewijs van het ministerie van Buitenlandse Zaken van de DDR, dat hem identificeerde als “lid van de administratieve en technische staf van de ambassade van de USSR”. Wiegand’s codenaam bij de KGB was AG Dombrovsky. De Stasi-officier van de KGB-dienst had de ID correct ondertekend – in Cyrillisch.

Het blijft onduidelijk of Wiegand ook de activiteiten van het bedrijf IBAMOC heeft uitgepakt in zijn uitgebreide verklaringen aan de West-Duitse veiligheidsautoriteiten. In de meer dan 200 pagina’s tellende protocollen van zijn verklaringen aan de geheime dienst en het BKA, die bekend zijn uit opsporingsdocumenten, komen details over het werk van de IBAMOC nergens voor. [15] Begin jaren negentig keerde Wiegand terug in de bouwsector. Dankzij de bonussen van de BND voor zijn verklaringen kon hij op een toplocatie in München een bouwbedrijf met kantoren opzetten. Destijds nam hij contact op met zijn oude IBAMOC-zakenpartners van Bex Bau Ges.mbH in Wenen en bood hen een samenwerking aan. Volgens Bex-directeur Josef Poandl waren ze overeengekomen dat de ex-Stasi-officier de Portugese Bex-tak zou overnemen. Maar na een paar jaar vielen de partners eruit.

Wiegand kan niet meer worden gevraagd naar een van deze of de activiteiten van IBAMOC. In de nacht van 17 op 18 juni 1996 kreeg hij een ongeval met zijn auto op een landweg nabij Setubal, ten zuiden van Lissabon. Hij en zijn metgezel stierven onmiddellijk. Een paar weken later zou de overloper als getuige getuigen in het Berlijnse proces tegen een Palestijn die werd beschouwd als het brein achter de aanslag op La Belle in 1986. Hoe het ongeval werkelijk gebeurde op de nachtelijke weg in Portugal is tot op de dag van vandaag onduidelijk. In eerste instantie werd gezegd dat de auto van Wiegand was overreden door een zware bouwmachine. Toen werd gemeld dat de auto frontaal in botsing was gekomen met een tegenligger. Of was het toch een koelwagen? Duidelijkheid is nooit gecreëerd.

Het bericht Westerse uitzendkrachten in de DDR en de rol van het MfS verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Erich Fritz Emil Mielke werd geboren op 28 december 1907 in het Duitse Keizerrijk. Hij groeide op een proletarisch gezin wiens ouders lid waren van de Sociaaldemocratische Partij van Duitsland, net als veel arbeidersgezinnen. Na het verraad van de SPD aan de Duitse arbeidersklasse sloten de ouders van Mielke zich aan bij de nieuwe Communistische Partij van Duitsland. Op 13 jarige leeftijd werd hij lid van het Communistische Jeugdverband van Duitsland, de jongeren organisatie van de KPD. Vier jaar later kon hij volwaardig partijlid worden en deed dat direct.

In de communistische partij werd de 18 jarige Erich Mielke een journalist voor Die Rote Fahne, het partijblad. Dit werk deed van hij 1928 tot 1931. Begin jaren 30 sloot Mielke zich aan bij het ‘Parteiselbstschutz’ de weerbaarheidsdienst van de KPD. In de tijd voor de opkomst van de nazi’s hadden bijna alle politieke partijen zo’n paramilitaire afdeling. De bekendste was de ‘Schutz Staffel’ van de Nationaal Socialistische Duitse Arbeiders Partij. De KPD had de ‘Roter Frontkämpferbund’, maar die werd eind jaren 20 verboden door de Duitse overheid. Daarop werd de ‘Parteiselbstschutz’ opgericht met Mielke als fanatiek lid.

Vanaf 1928 werd het stalinisme de partij ideologie. Op bevel van Moskou werden de sociaal democraten afgebeeld als ‘sociaal fascisten’ door de KPD. Hierdoor was er geen verenigd front tegen het oprukkende nazisme. Op 30 januari 1933 werd Hitler aangesteld tot rijkskanselier door de oude Paul von Hindenburg. De Communistische Partij van Duitsland werd niet direct verboden, maar omdat de Duitse politie altijd al anticommunistisch dacht waren ze bereid om de nieuwe nazi-regering direct te steunen bij hun razzia’s. De Duitse democratie bleek na de machtsovername door de nazi’s een schijn, want veel ambtenaren werkte dolgraag met de nazi’s in het uitvoeren van hun totalitaire ideologie.

Dat de KPD en de Duitse politie elkaar niet lagen is duidelijk. De politie was het instrument van de kapitalistische Weimar Republiek en de communistische partij was daar fel tegen. Ook keek de politie graag de andere kant op als KPD leden gedood werden door nazi knokploegen. In 1931 gaf Walter Ulbricht aan Erich Mielke de opdracht om wraak te nemen voor het feit dat de politie steeds arbeidersprotesten met geweld neersloeg. Mielke moest een politieagent doden en dat deed hij. Het slachtoffer was Paul Anlauf, een SPD-lid en een felle anticommunist. Anlauf en een collega werden op 9 augustus 1931 vermoord door een doodseskader onder leiding van Erich Mielke.

De moord verslechterde de relaties tussen de SPD en KPD alleen maar verder. De Duitse regering liet een standbeeld neerzetten van Paul Anlauf. Ironisch genoeg eerde de nazi’s de gedode politieman als ”slachtoffer van communistische agressie” dit terwijl hij een sociaal democraat was. Mielke sloeg op de vlucht naar Moskou waar hij onder een valse naam deel nam aan een militaire school, ook zat hij op de Lenin School. Doordat Erich Mielke het Russisch leerde werd hij gerekruteerd door de OGPU, de voorloper van de beruchte NKVD. Hier vond Mielke zijn passie, werken bij de Stalinistische veiligheidsdienst. Terwijl veel Duitse communisten vermoord werden tijdens de grote zuiveringen werd Erich Mielke een harde politieagent voor Stalin.

In Spanje toonde hij zijn wreedheid tegenover critici van de Spaanse Communistische Partij. Die zat samen met de Spaanse Socialistische Arbeiders Partij in de regering van de Republiek Spanje. Toen de nationalisten onder leiding van Franco een burgeroorlog begonnen was Mielke erbij om de republikeinen te steunen. Critici van het Volksfront tussen sociaal democraten en stalinisten waren ‘verraders’ in de ogen van Erich Mielke. Als agent van het Volkscommissariaat van Binnenlandse zaken der Sovjet-Unie (NKVD) genoot de Duitser het volledige vertrouwen. Mielke werkte in Spanje onder de naam Fritz Leissner, zijn collega’s merkten op dat hij niet aan het front vocht. Hij en de NKVD waren druk bezig om revolutionair socialisten (POUM) en anarchisten (CNT-FAI) op te pakken en dood te schieten, want dat waren ‘klassenverraders’ volgens Mielke en de Spaanse Stalinisten.

Nadat de Republikeinen de Burgeroorlog verloren was Erich Mielke terug in de Sovjet-Unie. Zijn acties tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn onzeker, hijzelf beweerde bij partizanen in Belarus (Wit-Rusland) gevochten te hebben. Mielke kende al diens liederen en kon ze in het Russisch zingen zonder fouten. Ook kreeg hij hoge onderscheidingen, dus zijn werk moet belangrijk geweest zijn. Na de capitulatie van de nazi’s keerde Erich Mielke na 14 jaar terug naar Duitsland. Hij was 38 jaar oud en een harde Stalinist. Van de Russen moest hij een politiemacht opbouwen in de Sovjet bezettingszone in Oost-Duitsland. Mielke ging werken bij Kommissariat 5, de organisatie belast met het onderdrukken van critici. Met name de SPD in Oost-Duitsland werd tegengewerkt.

Kommissariat 5 (K-5) stond onder het gezag van Wilhelm Zaisser, net als Mielke een wrede Stalinist en 100% loyaal aan de Russen. Ondanks de intimidaties en arrestaties bleef de heropgerichte SPD groeien in Oost-Duitsland. KPD leider Walter Ulbricht moest aanzien hoe de sociaal democraten groter werden dan zijn eigen Stalinistische partij. Dus besloten de Russen om de SPD en KPD te fuseren onder dwang. Kommissariat 5 begon meteen met het arresteren van elke sociaal democraat die tegen de fusie was. Uiteindelijk werd uit de dwangfusie de Socialistische Eenheidspartij van Duitsland geboren. De SED was nog niet direct een Marxistisch-Leninistische (Stalinistische) partij. Dat was de illusie die de stalinisten hoog hielden tot januari 1949.

Personen die door K-5 waren opgepakt moesten vaak slavenarbeid doen voor de Russen. Zo werden duizenden ingezet bij het verrijken van Uranium. Dit materiaal had de Sovjet-Unie nodig bij de bouw van hun eerste atoombom. Erich Mielke was echter niet tevreden met zijn baan als tweede man van K-5. Toen de Sovjet administratie ophield met bestaan in 1950, werd K-5 deel van het nieuwe Ministerie voor Staatsveiligheid der Duitse Democratische Republiek (MfS-Stasi). Na de arbeidersopstand van juli 1953 werd Wilhelm Zaisser opzij gezet als Minister voor Staatsveiligheid. Hij werd opgevolgd door Ernst Wollweber. Erich Mielke moest nog vier jaar wachten voordat de SED leiding besloot hem aan de top van het machtigste ministerie in de DDR te zetten.

Eind jaren ’40 had de West-Berlijnse politie (onder toezicht van de Westelijke geallieerden) Erich Mielke herkent als een dader in de moord op Paul Anlauf. Natuurlijk weigerde de Sovjet administratie om hem uit te leveren. Alle belastende informatie die ze verkregen hadden werden overdragen aan Mielke persoonlijk. Je zou denken dat hij deze info direct zou vernietigen. Mielke deed dat echter niet. Alle bewijzen tegen hem, bewaarde de toekomstige Stasi baas in een koffer. Die werd in 1990 gevonden toen de DDR volkspolitie Mielke’s huis doorzocht. Tijdens zijn rechtszaak in de jaren ’90 zouden de oude bewijzen tegen hem gebruikt worden.

Het grote moment voor Erich Mielke kwam in 1957. Op 50-jarige leeftijd kreeg hij de kans waarop hij jaren had gewacht. Ernst Wollweber moest aftreden nadat die in conflict gekomen was met SED leider: Walter Ulbricht. De tweede man van de Stasi koos natuurlijk kant van Ulbricht en die beloonde hem. Op 11 december 1957 werd Erich Mielke benoemd tot Minister voor Staatsveiligheid. Zijn Ministerie voor Staatsveiligheid (MfS) was officieel onafhankelijk van de KGB, maar de macht van de Russen bleef enorm. Als ex-NKVD agent gaf Mielke de KGB veel bevoegdheden en hun agenten mochten op DDR gebied alles doen wat ze ook in de Sovjet-Unie deden. Het vertrouwen tussen MfS en KGB was zo groot dat de Russen zelfs toestemming gaven aan Oost-Duitse agenten om ook Duitsers in de USSR te bespioneren.

Als je voor Mielke werkte dan was dat een baan voor je leven. Het MfS (Stasi) verlaten was geen optie. Deed je dat wel dan kon je elke carrière in de DDR vergeten. Alleen slecht betaald werk bleef dan nog mogelijk. In de jaren ’80 had Mielke een ministerie dat 100.000 medewerkers telde en 17 miljoen mensen in de gaten hield. De Nazistische Geheime Staatspolitie (Gestapo) had maar 40.000 medewerkers op een bevolking van 80 miljoen. Qua efficiëntie waren de Stalinisten veel beter dan de Nazi’s. Angst was hun middel en daar speelde Mielke op. Je kon niet weten wie spioneerde voor de Stasi, hierdoor deed iedereen alsof ze het systeem trouw waren. Twee miljoen mensen werden lid van de SED, maar na november 1989 zou blijken dat slechts 200.000 echte aanhangers waren van het Marxisme-Leninisme (Stalinisme).

De tegenpool van Erich Mielke was de West-Duitse BND, de Bondsberichtendienst. Deze BND werd op 1 april 1956 opgericht. Net als K-5 van de Sovjet administratie was de BND opgericht als een onderdeel van de Amerikaanse administratie in bezet West-Duitsland. De CIA besloot tot oprichting van de ‘Gehlen Organization’ in 1947. Reinhard Gehlen was de man die naam gaf aan de eerste West-Duitse geheimendienst. Gehlen stelde zich pro-Amerikaans op en door zijn werk in de voormalige inlichtingendienst van het Duitse leger, perfect voor de Amerikanen. Gehlen kende de tactieken van de Sovjet-Unie en dat gaf de CIA een voordeel. De Gehlen Organisatie rekruteerde vooral leden van de SS en diens geheime dienst de SD. Daar hadden de Amerikanen geen problemen mee, ex-Nazi’s waren nu de beste vrienden in de strijd tegen Moskou.

Met de oprichting van de BND in 1956 werd Reinhard Gehlen diens leider. Dat hij trouw was geweest aan Adolf Hitler en zijn Bondsberichtendienst vol stopte met SS en SD tuig deed de West-Duitse leider Konrad Adenauer niets. West-Duitsland wou doen alsof Nazi-Duitsland nooit had bestaan. Adenauer kon steun vinden bij de Amerikanen hierin. Die vonden ex-Nazi’s veel te belangrijk vanwege hun anticommunisme. De DDR gebruikte dat als bewijs dat de Bondsrepubliek een voortzetting was van Nazi-Duitsland. Oost-Duitsland ontkende daarnaast dat hun deel van Duitsland iets te maken had met het Derde Rijk. Want de mythe van de DDR was dat ze anti-fascistisch waren. Dus werd het hele Oost-Duitse volk omgedoopt tot een anti-fascistisch volk, alsof 17 miljoen mensen allemaal anti-Hitler waren geweest.

Om de BRD (Bondsrepubliek Duitsland) tegen te werken was elk middel gerecht. Erich Mielke ging zelfs zo ver dat hij neo-Nazi’s gebruikte om West-Duitsland aan te vallen. Hij en spionmeester Markus Wolf gaven stiekem veel geld aan extreemrechtse Duitsers die dan antisemitische propaganda verspreidden in het Westen. Dan kon de DDR propaganda dat weer gebruiken onder het mom dat West-Duitsland niets deed om de joden te beschermen. Ex-Nazi’s werden zelf gechanteerd om te spioneren voor het MfS. Ook doping in de sport was een smerig spel van Erich Mielke. Hij wou dat zijn DDR in alles de beste was. Dus werd een dopingprogramma in het leven geroepen om de sporters van Oost-Duitsland sterker te maken.

Staatsplan 14.25, de naam van het programma dat vanaf 1974 werd gebruikt. Sommige atleten wisten dat ze doping gebruikte, maar hun drang om de ‘arbeiders en boerenstaat’ van dienst te zijn was groter dan sportieve eerlijkheid. We moeten hierbij melden dat ook West-Duitsland aan doping deed, maar dat werd stiekem gedaan terwijl in de DDR het officieel beleid was om vals te spelen. Al eind jaren ’70 werd duidelijk dat Oost Duitse atleten aan doping deden. Maar tot de val van de Berlijnse Muur wist men niet dat het MfS een speciaal doping programma had. DDR atleten moesten meer goud winnen dan de kapitalistische BRD, zo dacht Erich Mielke. Hijzelf was voorzitter van SV Dynamo, de sportclub van het Ministerie voor Staatsveiligheid.

SV Dynamo trainde alle belangrijke topsporters van het land. Wie bij SV Dynamo zat die had het goed voor elkaar. De club vereerde KPD-leden die door Hitler vermoord waren. Natuurlijk zweeg men over Duitse communisten die niet levend uit de Goelags van Stalin waren gekomen. In 1983 waren 200.000 Oost Duitsers lid van SV Dynamo, waarvan de helft kinderen waren. Want Erich Mielke vond een sportieve opvoeding erg belangrijk. De politieagent van het Oost-Duitse Stalinisme geloofde in orde en discipline. Wie niet de lijn van de partij volgde die was meteen een verrader aan ‘de eerste socialistische staat op Duitse bodem’. Net als de twee SED leiders woonde Mielke in de afgesloten Waldsiedlung ten noorden van Berlijn. Die plek had de Minister voor Staatsveiligheid in 1958 laten bouwen voor de bonzen van de SED, waaronder hijzelf.

In de Waldsiedlung woonde Mielke in Huis Nr. 14. Een ruime woning, zeker als je bedenkt dat veel Oost-Duitse arbeiders het moesten doen met appartementen van net 77 vierkante meter. Daarnaast had de Waldsiedlung speciale winkels met producten uit het westen. Erich Mielke had toegang tot artikelen die niet te koop waren voor Oost-Duitsers. Onder het mom van ‘anti-imperialisme’ was elk middel rechtvaardig. De wetgeving van de Duitse Democratische Republiek wees moord, ontvoering, afpersing, bankovervallen en brandstichting keihard af. Toch steunde het MfS groepen in West-Duitsland en internationaal die zich hieraan schuldig maakte. Zo ook de RAF, De Rode-Legerfractie. Deze linkse terreurgroep kreeg steun van Mielke onder het mom van ‘anti-imperialistische solidariteit’.

Het jaar 1989 was het veertig jarig bestaan van de DDR. Toch wist het Ministerie voor Staatsveiligheid dat onrust groeide. Het jaar daarvoor hadden demonstranten tijdens de herdenking van Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg gewezen op diens strijd voor democratische vrijheden. In september 89 begonnen grote demonstraties waarbij al snel 100.000 Oost-Duitsers aan meededen. Erich Mielke zag in de protesten het bewijs voor een ‘contrarevolutionaire coup’. Zijn dogmatisch brein kon niet accepteren dat dit de arbeidersklasse was, die genoeg had van 40 jaar Stalinisme. De Stasi-baas wou geweld gebruiken, maar zijn mede bonzen vreesde voor hun leven. Er werd besloten om Erich Honecker opzij te zetten. Mielke speelde het spel mee en liet de oude Honecker als een baksteen vallen. Toch kon hem dat niet redden.

Als leider van het MfS moest Mielke verschijnen voor de Volkskamer (DDR parlement) op 13 november 1989. Het parlement eiste uitleg en toen Mielke begon met een bombastische start kreeg hij opeens weerwoord. Voor het eerst in zijn leven werd de machtige Stasi baas de mond gesnoerd, hem duidelijk gemaakt dat niet enkel kameraden in de zaal zaten. De oude man begreep dat niet en toen Mielke zei dat hij van iedereen hield barsten de Volkskamer in lachen uit. ”Ik hou toch van iedereen, van alle mensen” riep de man die ooit voor angst en vrees zorgde en nu massaal werd vernederend. Erich Mielke verloor zijn positie als Minister voor Staatsveiligheid vijf dagen na zijn afgang in de Volkskamer. Nog geen twee weken later stond de Volkspolitie voor zijn deur en werd Mielke opgepakt wegens misbruik van overheidsgeld.

De ex-Stasi baas zat al bijna een jaar in de cel toen de DDR zich liet inlijven bij de Bondsrepubliek Duitsland. Justitie wou Erich Mielke vervolgen wegens de moord op Paul Anlauf in 1931. Daarvoor werd hij schuldig bevonden en veroordeeld tot zes jaar celstraf. In de rechtbank leek hij dementerend en niet te begrijpen waar het om ging. De BRD klaagde hem ook aan voor het feit dat hij aan de top stond van een totalitair politieapparaat, dat 17 miljoen mensen onderdrukte. Uiteindelijk werd de 87 jarige Erich Mielke te oud bevonden om nog veroordeeld te worden. Hij had al zes jaar in de gevangenis gezeten sinds zijn arrestatie in Oost-Duitsland. Mielke werd vrij gelaten en leefde nog vijf jaar in een verzorgingshuis. Volgens hem had de DDR nog bestaan als men hem in november 1989 had toegestaan om geweld te gebruiken.

Net als Erich Honecker en andere leden van het SED centraal comité, verloor Erich Mielke ook zijn financieel bezit. De Stalinist verliet de gevangenis als een gebroken man. Revolutionair socialisten beoordelen Erich Mielke als een Stalinistische bureaucraat. Hij toonde zijn loyaliteit aan het Stalinisme al tijdens de Spaanse burgeroorlog. Mielke was er heilig van overtuigd dat de linkse tegenstanders van de Spaanse Republiek allemaal met de fascisten werkten. Deze zwart-wit visie stond centraal in het leven van Erich Mielke. Uiteindelijk verloor de gevreesde Stasi-baas alles. SV Dynamo werd al in november 1989 opgeheven en zijn land verdween op 3 oktober 1990. Erich Mielke was een wrede dogmatische Stalinist, een vijand van de Duitse arbeidersklasse die alles verloren heeft. Hijzelf werd uiteindelijk 92 jaar oud en stierf op 21 mei 2000.

Met dank aan Jorein Versteege

Het bericht Het smerige spel van Erich Mielke verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Hiervoor was geen toestemming, vertelt Diestel aan het Duitse persagentschap. “Voor mij waren het moordenaars, brandstichters – het waren gewoon kapitaalcriminelen.” Ze zouden het recht van anderen hebben geschonden om uit politieke overtuiging te leven.

Dertig jaar geleden werden tien uitgeputte ex-terroristen van de Rode Leger Factie (RAF) ontdekt en gearresteerd in de DDR, die voorheen onder Stasi-bescherming stonden. Bijna zeven maanden na de val van de Berlijnse muur werd Susanne Albrecht als eerste getoond op 6 juni 1990. Bij het Ministerie van Staatsveiligheid (MfS) zijn er slechts enkelen bekend die op de hoogte zijn van de linkse terroristen die sinds 1980 met nieuwe identiteiten als DDR-burgers leefden.

Als minister die de leiding had over de eerste vrij gekozen regering van de DDR, wilde hij een bijdrage leveren aan de misdaadbestrijding, benadrukt Diestel, die nu als advocaat werkzaam is. De samenwerking met de Westduitse veiligheidsautoriteiten ‘om het terroristische moeras te draineren’ was constructief en succesvol, zegt de nu 68-jarige, die eerst lid was van de DSU (Duitse Sociale Unie) en daarna CDU-lid werd.

Het boek ‘In de DDR war ich glücklich. Trotzdem kämpfe ich für die Einheit Kindle Ausgabe’ is online verkrijgbaar.

Foto: Susann Welscher

Het bericht Ex-minister: DDR huisvestte terroristen verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

De angst van de partij van de DDR voor een hernieuwde opstand van de bevolking en voor militaire aanvallen leidde tot de oprichting van een centraal mobilisatiesysteem in de jaren zestig. Het werd voortdurend herzien en zou in een ‘noodgeval’ kunnen worden gebruikt.

Het Bezirkseinsatzleitungen (BEL) was onderdeel van dit systeem. Ze omvatten de topvertegenwoordigers van het respectieve district van de politiek en de veiligheidsautoriteiten (SED, MfS, Volkspolizei, NVA-Wehrbezirkskommando, Rat des Bezirks, Zivilverteidigung), voorgezeten door de eerste secretaris van de respectieve SED-districtleiding. Ze waren ondergeschikt aan de Nationale Defensieraad en werkten na diens beslissingen. Met de opdracht gaf het ministerie van Staatsveiligheid (MfS) details over de mobilisatie voor het betreffende gebied.

Andere documenten regelden de bouw en het onderhoud van alternatieve ruimtes (‘operationele alternatieve beheerpunten en operationele reserve alternatieve beheercentra’). Van 1968 tot de jaren tachtig werden ondergrondse ‘beschermende structuren’ (bunkers) gebouwd. Hierin zou ‘standvastig, ononderbroken en bedekt leiderschap’ mogelijk moeten zijn, zelfs onder spanning en oorlogsomstandigheden.

De striktste vertrouwelijkheid die op deze beveiligingssystemen wordt toegepast. Binnen de Staatsveiligheid werd de planning en implementatie uitgevoerd onder de codenaam ‘Filigran’.

De zoektocht naar de beschermende structuur voor het districtsbestuur van de MfS in Schwerin leidde naar de nabijheid van het stadje Crivitz. Een paar kilometer van Schwerin, ingebed in een bos, waren de bovengrondse gebouwen niet zichtbaar vanaf de weg. De bouw van de bunker begon in 1972. Het gebruik van geprefabriceerd beton maakte het mogelijk om de bouwput snel te vullen, zodat zelfs de bevolking van nabijgelegen plaatsen geen idee had van de bouwactiviteit.

Het pand was sinds 1965 juridisch eigendom van de MfS (bijna 2 hectare), plus 14 hectare volgens het gebruikscontract met het staatsbosbedrijf uit 1968.

In de jaren tachtig constateerde de MfS dat een aantal geplande bunkerbouwprojecten in de DDR niet konden worden gerealiseerd. Er moeten nu alternatieve geleidingspunten worden ingesteld in de servicegebouwen of andere gebouwen die als veilig worden beschouwd. Sommige projecten werden geannuleerd, bunkers werden niet langer voltooid. De bestaande werden in een ‘constante staat van paraatheid’ gehouden. In 1988 had het districtsbestuur van Schwerin 1.468 schuilplaatsen nodig. 360 waren er toen voltooid.

Het bericht Een Stasi-bunker als zijnde een ‘boskasteel’ verscheen eerst op IJzeren Gordijn.

Een medewerker van de vestiging in Magdeburg voor de documenten van de Staatsveiligheid (BStU) snijdt de zak open met het nummer ‘SN 498’. Het opschrift verwijst naar de inhoud: ‘Situatierapport over de gevechtsgroepen in het district Magdeburg / oude titel: gevechtsgroepen 1956-1957.’

Het is één van de 16.000 papieren, jutezakken, dozen, ooit ook legerzeilen, waarin ligt wat de MfS verscheurde van november 1989 tot begin 1990. 9.000 van deze containers met uit elkaar getrokken documenten wachten in Magdeburg om de gescheurde zaken om te zetten in bruikbare indicaties die erop duiden dat de Stasi fout bezig was. Men hoopt sluitend bewijs te vinden, waarmee MfS-slachtoffers kunnen worden hersteld.

Er werd weinig versnipperd, zegt locatiemanager Jörg Stoye. “Wat in de shredder is beland, is onherstelbaar verloren. Zelfs wat werd gewassen of verbrand. ”Versnipperd materiaal – enkele duizenden zakken – werd uiteindelijk vernietigd in 1991 na inspectie door BStU-medewerkers in 1991.

Toen duidelijk werd in welke richting de vreedzame revolutie van de DDR ging, beval Stasi-chef Mielke alle documenten uit te besteden aan de districtsbesturen van de MfS, zodat ze niet in handen kwamen van de steeds sterker wordende burgerbeweging. Stoye: “Er waren specifieke instructies over wat er moest worden vernietigd. Boven aan de lijst stonden documenten in verband met de activiteiten van de zogenaamde buitenlandse inlichtingendienst, dat wil zeggen de spionagedienst van de MfS. “

De vernietiging van bestanden ging door tijdens de overgangsperiode in de DDR. “De ronde tafel en de overgangsregering stemden toe”, zegt een rapport van het BStU-hoofdkantoor in Berlijn. De vernietigde documenten omvatten militaire spionage.

De exacte grootte van het materiaal dat door de Stasi in 1989/1990 is vernietigd, is tot nu toe niet betrouwbaar vermeld.

Het bericht 9.000 Stasi-tassen in Magdeburg verscheen eerst op IJzeren Gordijn.