Bezienswaardigheden

Er zijn in voormalig Oost-Duitsland nog vele zaken die herinneren aan de DDR.
Wij sommen er enkelen op.

3
Yes
None
1
1000000
Zoeken...
/bezienswaardigheden/
Thumbnail

Categorieën:

Bezienswaardigheden
Potsdamer Platz
Potsdamer Platz Image

De Potsdamer Platz is een van de bekendste pleinen in het centrum van Berlijn en tevens een belangrijk verkeersknooppunt. Het plein is genoemd naar de nabijgelegen stad Potsdam.

In 1838 werd net buiten de oude stadsmuren van Berlijn, bij de Potsdamer Tor, een station aangelegd voor de eerste spoorlijn in Pruisen, van Berlijn naar Potsdam. Voor de Tweede Wereldoorlog was het een levendig plein, maar na de oorlog was de bebouwing grotendeels verwoest.

Omdat een groot deel van het plein op Oost-Berlijns grondgebied lag kwam de herbouw niet op gang. In 1961 werd de Berlijnse Muur dwars over het plein aangelegd. Wat er aan bebouwing over was, werd door het DDR-regime afgebroken. Ter hoogte van de Potsdamer Platz was de afstand tussen de binnenmuur en de buitenmuur het grootst. Saillant detail is dat tot 1989 net ten noorden van de Potsdamer Platz een stuk Oost-Berlijns grondgebied ten westen van de Muur lag, namelijk de Lenné-Dreieck. Dit driehoekig stuk land tussen de Ebertstraße, de Lennéstraße en de Bellevuestraße, behoorde tot Oost-Berlijn, maar was van het oosten afgesloten doordat de Muur de kortst mogelijke route van de Potsdamer Platz naar de Brandenburger Tor volgde, namelijk via de Ebertstraße.

Na de afbraak van de Muur in 1989 ontstond de grootste bouwput van Europa. In 1990 werd op de nog zanderige vlakte een rockconcert van Roger Waters opgevoerd: The Wall. Er werden vervolgens veel nieuwe gebouwen neergezet op de lege vlakte die was ontstaan.

Onder het plein ligt het station Potsdamer Platz, dat door middel van de Tiergartentunnel op het spoornet is aangesloten. Sinds 28 mei 2006 stoppen er regionale treinen; daarvoor was het alleen een S-Bahnstation. Het plein is ook te bereiken met de metro (lijn U2) en diverse buslijnen.

Platz des 9. November 1989
Platz des 9. November 1989 Image

De Bornholmer Straße is een straat in Berlijn die loopt van Schönhauser Allee tot aan Grüntaler Straße die de stadsdelen Gesundbrunnen (Mitte) en Prenzlauer Berg (Pankow) met elkaar verbindt. Tijdens de tweedeling was in de Bornholmer Straße een grenspost ingericht nabij de Bösebrücke.

Dit was op 9 november 1989 de eerste grenspost waar Oost-Berlijners West-Berlijn vrij konden betreden. Ter herinnering aan de gebeurtenissen die avond is de Platz des 9. November 1989 ingericht.

Berliner Mauerweg
Berliner Mauerweg Image

De Berliner Mauerweg is een fietspad van pakweg 170 kilometer dat grotendeels is aangelegd op of in de buurt van de voormalige grens tussen West en Oost-Berlijn. Het pad volgt zo goed en zo kwaad als het gaat de exacte route van de Berlijnse Muur en loopt grotendeels over de oude Kolonnenweg van de oostduitse grenstroepen.

Helemaal exact kan dat niet omdat de grens bijvoorbeeld ooit door het midden van de Spree en de Havel liep. Of over spoorwegknooppunten, zoals tussen S-Bhf Bornholmer Strasse en S-Bhf Wollankstrasse. Op andere plaatsen zijn gebouwen verrezen of hekken geplaatst en je stuit zelfs ergens op een manege waar paarden je dromerig staan aan te staren.

Ook het gegeven “Privatgrundstück” is een hardnekkig verschijnsel waar de Muurfietser met name rond de Griebnitzsee en de Gross Glienicker See mee geconfronteerd wordt. Op die plaatsen moet een omweg worden gemaakt maar uiteindelijk kom je weer op of in de buurt van de oude grenslijn terecht.

 

Sowjetisches Ehrenmal Tiergarten
Sowjetisches Ehrenmal Tiergarten Image

Het Sowjetische Ehrenmal Tiergarten staat in de Großer Tiergarten in het Berlijnse district Mitte in het stadsdeel Tiergarten aan de Straße des 17. Juni. Het monument werd in 1945 gebouwd om de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen soldaten van het Rode Leger te gedenken.

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werden er door het Rode Leger in Berlijn drie sowjetische Ehrenmale gesticht. Deze monumenten moeten aan de omgekomen soldaten van het Rode Leger herinneren, in het bijzonder aan de ongeveer 80.000 soldaten die bij de verovering van Berlijn zijn omgekomen. De monumenten zijn er niet alleen om de overwinning te gedenken maar zijn tegelijk ook kerkhoven voor de soldaten. De andere monumenten die aan de gevallen soldaten herinneren zijn het Sowjetisches Ehrenmal in Treptower Park en de Russische militaire begraafplaats in Schönholzer Heide.

Het monument wordt geflankeerd door twee T-34-tanks die hebben meegevochten in de Slag om Berlijn in 1945. Ook staan er twee M1937-houwitsers opgesteld aan weerszijden van de Ehrenmal.

In 2014 gingen stemmen op om de tanks te verwijderen (in verband met de annexatie van de Krim en Russische interventie in Oost-Oekraïne), maar dit is niet doorgegaan.

Alltag in der DDR
Alltag in der DDR Image

In het Museum in der Kulturbrauerei in Berlijn kun je gratis de tentoonstelling Alltag in der DDR (het dagelijks leven in de DDR) bezoeken.

Veel musea gaan in op de duistere kant van de DDR. Een staat die zo hard probeerde om een wankelende economie draaiende te houden en haar burgers in het land te houden. Vluchtelingen werden afgeknald. Een staat die vrijheid van meningsuiting niet dulde. Want als je een mening had die tegenstrijdig was met de ideologie van de staatspartij de SED dan kon je je carrière wel vergeten of zelfs in de gevangenis belanden.

Maar wat nou als je in een normaal gezin leefde en gewoon deed wat de staat van je verwachtte? Dan had je eigenlijk best een oké leven in de DDR. Want er waren altijd genoeg banen, de gezondheidszorg was goed en elke Oost-Duitser die ik ken, laat regelmatig de woorden ‘gemoedelijk’ en ‘zorgzaamheid’ vallen. En dat vele producten zoals koffie, bananen, Amerikaanse merkproducten en auto’s schaars waren. Daar waren de meesten wel aan gewend.

Asisi Panorama Berlijnse Muur
Asisi Panorama Berlijnse Muur Image

Ervaar een stadsgezicht van Berlijn dat niet langer bestaat in een 18-meter hoge rotonde bij Checkpoint Charlie en dompel jezelf onder in de huishoge panorama-installatie.

Vanuit een 4-meter hoge bezoekers toren krijg je een realistisch beeld van het verdeelde Berlijn van de jaren 1980. De kunstenaar Yadegar Asisi toont het leven en met de muur op een fictieve herfstdag op een schaal van 1:1. Een fototentoonstelling van Berlijners uit tijden van verdeeldheid en de val van de muur maken het bezoek compleet.

Geallieerden Museum
Geallieerden Museum Image

Het geallieerde museum (Duits: AlliiertenMuseum) is een museum in Berlijn. Het documenteert de politieke geschiedenis en de militaire verplichtingen en rollen van de westerse geallieerden (VS, Frankrijk en Groot-Brittannië) in Duitsland – met name Berlijn – tussen 1945 en 1994 en hun bijdrage aan de vrijheid in Berlijn tijdens het tijdperk van de Koude Oorlog.

Het museum bevindt zich op Clayallee, een verkeersader vernoemd naar generaal Lucius D. Clay (1898–1978), in de wijk Dahlem in het zuidwesten van het stadsdeel Steglitz-Zehlendorf. Tot de Duitse hereniging in 1990 lag het gebied in de Amerikaanse sector van het naoorlogse West-Berlijn. De gebouwen in de buurt van het hoofdkwartier van het Amerikaanse leger huisvestten toen een Amerikaanse bioscoop, genaamd Outpost, en de Nicholson Memorial Library.

Het museum werd ingehuldigd in 1998, op de vijftigste verjaardag van de luchtbrug in Berlijn, in aanwezigheid van kanselier Helmut Kohl. Toegang is gratis.

Bij het Geallieerden Museum staat het echte huisje van Checkpoint Charlie.

Alexanderplatz
Alexanderplatz Image

De Alexanderplatz, in de volksmond ook wel Alex genoemd, is een plein en verkeersknooppunt in het oostelijk deel van Berlijn. Dagelijks komen er meer dan 300.000 mensen.

Het plein ligt in het stadsdeel Mitte en is op 25 oktober 1805 vernoemd naar tsaar Alexander I van Rusland. Op het plein is de Weltzeituhr uit 1969 een bekende ontmoetingsplaats. Vlak bij het plein bevindt zich een grote toeristische trekpleister, namelijk de Fernsehturm (televisietoren).

In de DDR-tijd was het plein het kunstmatig gecreëerde centrum van Oost-Berlijn, met aan het plein belangrijke overheidsgebouwen en prestigeprojecten, waaronder het hotel Stadt Berlin.

Na die Wende werden er plannen ontwikkeld voor een complete verbouwing van het plein, waarbij de meeste bestaande gebouwen zouden worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Tegenvallende economische groei zorgde er echter voor dat de plannen vooralsnog niet uitgevoerd zijn. Slechts het warenhuis Kaufhof werd drastisch verbouwd, waarbij de gevel een stuk naar voren richting plein werd verplaatst en ten zuidoosten van het plein verrees het nieuwe winkelcentrum Alexa.

In de noordoostelijke hoek van het plein werd in 2007 gestart met de bouw van een nieuw kantoor-/winkelpand, dat het plein een meer gesloten aanblik moet gaan geven.

Wereldklok Alexanderplatz
Wereldklok Alexanderplatz Image

De wereldklok op de Alexanderplatz. In de DDR-tijd was het plein het kunstmatig gecreëerde centrum van Oost-Berlijn, met daaraan belangrijke overheidsgebouwen en prestigeprojecten.

Door de markeringen op de metalen rotonde te lezen, kan de huidige tijd in 148 grote steden van over de hele wereld worden bepaald. Sinds de oprichting in 1969 is het een toeristische attractie en ontmoetingsplaats geworden. In juli 2015 verklaarde de Duitse regering de klok als een historisch en cultureel belangrijk monument.

Berliner Unterwelten
Berliner Unterwelten Image

De Vereniging Ondergronds Berlijn (Berliner Unterwelten Association) belicht de geschiedenis van Berlijn vanuit een ongewoon perspectief. Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn in Berlijn honderden ondergrondse bunkers en schuilkelders gebouwd. De meeste zijn na de oorlog verwoest, maar er zijn nog altijd veel sporen van terug te vinden.

Het Museum Ondergronds Berlijn (Berliner Unterwelten Museum) is gehuisvest in een voormalige bunker in het metrostation Gesundbrunnen, dat in 1999 tot monument is verklaard. Bezoekers kunnen er een rondleiding krijgen langs bunkers uit de voormalige regeringswijk en zien voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog die daar gevonden zijn. Het museum belicht ook de moeilijke kwestie van het conserveren van militaire bouwwerken uit de oorlog.

In november 2006 won de Vereniging Ondergronds Berlijn (Berliner Unterwelten Association) de ‘Zilveren Hemisfeer’ (Silberne Halbkugel) voor haar monumentenzorg, de hoogste onderscheiding op dit terrein in de Bondsrepubliek Duitsland.

Foto: Holger Happel

Spionnenmuseum
Spionnenmuseum Image

Het Duitse spionnenmuseum is een privémuseum in Berlijn dat op 19 september 2015 voor het publiek werd geopend. Het bevindt zich op Leipziger Platz, direct bij het station Berlin Potsdamer Platz.

Het museum toont in een interactieve en multimediale tentoonstelling de geschiedenis van spionage en geheime diensten wereldwijd. Het museum onderzoekt methoden van spionage en communicatie door middel van code door de geschiedenis heen, inclusief oude Egyptische teksten. Speciale nadruk ligt op spionageactiviteiten in Berlijn tijdens de Koude Oorlog. Berlijn stond centraal in de handel in spionnen tijdens de Koude Oorlog.

In een tentoonstellingsruimte van 3.000 vierkante meter, stelt het museum meer dan 300 exposities tentoon uit de eigen inventaris bestaande uit meer dan 1.000 collectie-items en leningen. De tentoonstelling toont bijvoorbeeld een origineel enigma, zeldzame CIA-camera’s en rekwisieten uit James Bond-films. De collectie bestaat voornamelijk uit originelen en wordt aangevuld met replica’s.

De presentatie van de exposities wordt ondersteund door installaties. De meeste exposities kunnen worden ervaren door touchscreens in 360 ° en voor veel vitrines worden transparante LCD’s met informatie gebruikt.

Brandenburger Tor
Brandenburger Tor Image

De Brandenburger Tor (Brandenburgse Poort) is de belangrijkste poort van Berlijn, gebouwd in neoclassicistische stijl in de periode 1788-1791 naar het model van de Propyleeën (de toegang tot de Akropolis). De poort staat aan de Pariser Platz in het stadsdeel Mitte en vormt de afsluiting van de boulevard Unter den Linden. Aan de westzijde van de poort gaat de weg verder als Straße des 17. Juni.

De Brandenburger Tor is de enige bewaard gebleven stadspoort van Berlijn. Vroeger was de plek waar de poort staat de stadsgrens van het centrum. Wie door de poort wilde, moest tol betalen. De eerste poort stamt uit 1734.

In 1788 werd door architect Carl Gotthard Langhans op dezelfde plek een nieuwe poort gebouwd in opdracht van de Pruisische koning Frederik Willem II, ter herinnering aan de bezetting van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in 1787 door een Pruisisch leger van 20.000 man. De gebeeldhouwde ornamenten waren voltooid in 1795. De robuuste Dorische zuilen en het entablement van de poort worden omringd door paviljoens, die ooit werden gebruikt door wachters en douanebeambten. De bas-reliëfs lijken op taferelen uit de Griekse mythologie. Volgens kunsthistorica Zitha Pöthe is het een symbolische verbeelding van de gevoerde strijd door het Pruisische leger. Rechts zou Frederik Willem II staan die koning Lodewijk XVI neerslaat. Verder naar links Wilhelmina van Pruisen, zijn zuster, de vrouw van stadhouder Willem V, wier aanhouding bij Goejanverwellesluis de directe aanleiding was voor de bezetting.[2]

De poort is 26 meter hoog, 65,5 meter breed en 11 meter diep. Het beeld op het gebouw, een quadriga (tweewielige wagen met vier paarden), een beeldhouwwerk van Johan Gottfried Schadow, werd in 1806 meegenomen door Napoleon naar Parijs als oorlogsbuit.[3] Het is acht jaar later door een Duitse maarschalk teruggebracht naar Duitsland en uitgeroepen als symbool van de overwinning. Sindsdien draagt de godin een staf met daarop een Pruisische adelaar en een ijzeren kruis met een lauwerkrans.

Het beeld dat er nu op staat, een Griekse strijdwagen met daarin de godin Victoria, is een replica. Het oorspronkelijke beeld is verloren gegaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. De replica is gemaakt met een tijdens de Tweede Wereldoorlog gemaakte gipsafdruk, die in het depot stond van de Berlijnse Firma Noack.

In de jaren 60 van de 20e eeuw werd de Berlijnse Muur aan de westzijde langs deze poort gebouwd. De Brandenburger Tor stond in de Russische sector en was vanaf een verhoging te bezichtigen vanuit het westen. Het was dertig jaar lang niet mogelijk om onder de poort door te lopen, ook niet vanuit oostelijke richting in verband met de toenmalige grensbeveiliging. Tussen 1956 en 1958 werd het gerestaureerd, toen in West-Berlijn de beschadigde Quadriga werd hersteld.

Na de val van de Berlijnse Muur werd de Brandenburger Tor gerenoveerd. Na lange en soms felle discussies is besloten ook de adelaar en het ijzeren kruis weer terug te zetten; hoewel voor velen een pijnlijke herinnering aan het Pruisische militarisme. Heden ten dage is de poort het symbool van de Duitse eenheid. De loop van de Muur is met stenen in het wegdek aangegeven. Als bescherming van de poort tegen milieuvervuiling én wegens beveiliging van de ambassades werd bovendien geen doorgaand (auto)verkeer onder de poort toegelaten.

Rondom de poort werden nieuwe gebouwen, gemodelleerd naar hun verdwenen voorgangers gebouwd. Met het gereed komen van de nieuwe ambassade van de Verenigde Staten op de oude, historische locatie, werd de reconstructie van de omgeving van de poort voltooid.

Marie-Elisabeth Lüders Haus
Marie-Elisabeth Lüders Haus Image

Het Paul Löbe Haus en het Marie-Elisabeth Lüders Haus zijn beide genoemd naar vooraanstaande nazi-tegenstanders en parlementsleden van de Weimarrepubliek. De huidige generatie parlementairen heeft hier kantoren en vergaderzalen. Beide gebouwen werden ontworpen door Stephan Braunfels, maar het is toch het 7 verdiepingen hoge Paul Löbe Haus, dat in 2001 werd geopend, dat met de meeste aandacht gaat lopen.

Bezoekers prijzen de veelvoudige lichtinval in het gebouw dat zich spiegelt in de Spree. De ligging van beide gebouwen is erg symbolisch: niet alleen de Spree maar ook de Muur deelde hier de stad in twee. Dankzij de bij elkaar passende daken en de voetgangersbruggen over de Spree lijken beide gebouwen toch een eenheid te vormen, die van het herenigde Duitsland.

Vlak bij het huis zijn originele stukken Berlijnse Muur tentoongesteld.

Grensovergang Helmstedt-Marienborn
Grensovergang Helmstedt-Marienborn Image

De Grensovergang Helmstedt-Marienborn was tijdens de deling van Duitsland vanwege zijn geografische ligging de grootste en belangrijkste grensovergang in de Duits-Duitse grens. De korte route (170 km) over land van de Bondsrepubliek Duitsland (West-Duitsland) naar de enclave West-Berlijn liep via deze grenspost.

Ook ander verkeer van de Bondsrepubliek naar de Duitse Democratische Republiek (Oost-Duitsland/DDR), Polen en Tsjechoslowakije kwam hierlangs. Het meeste transitverkeer werd dus aan deze grensovergang afgehandeld.

De grensovergang bestond tussen 1945 en 1990 en bevond zich tussen de Oost-Duitse plaats Marienborn en de rand van het Lappwald. De overgang onderbrak de snelweg A2 tussen de knooppunten Helmstedt-Ost en Ostingersleben.

Na de Duitse hereniging eind 1989 werd de grensbewaking afgezwakt. Op 30 juni 1990 om middernacht werd de grensovergang opgeheven, precies 45 jaar na de opening. De voormalige DDR-gebouwen zijn sinds oktober 1990 monumenten. Het DDR-uitreisgebied werd echter afgebroken toen de A2 werd uitgebreid naar zes rijstroken. Ook de voormalige West-Duitse gebouwen zijn afgebroken of zijn voor andere doeleinden in gebruik.

In het voormalig DDR-controlegebied is een wegrestaurant met motel gebouwd. Verder is in dit gebied een museum gevestigd, Gedenkstätte Deutsche Teilung Marienborn. Het werd op 13 augustus 1996 geopend en wordt geëxploiteerd door de deelstaat Saksen-Anhalt.

Mauerpark
Mauerpark Image

Het Mauerpark is een openbaar lineair park in de Berlijnse wijk Prenzlauer Berg. De naam vertaalt zich naar “Muur Park”, verwijzend naar zijn status als een voormalig deel van de Berlijnse muur en de zone des doods. Het park ligt op de grens van Prenzlauer Berg en de wijk Gesundbrunnen in het voormalige West-Berlijn.

Kino International
Kino International Image

De Kino International is een filmtheater in Berlijn, gebouwd van 1961 tot 1963. Het bevindt zich aan de Karl-Marx-Allee in het voormalige Oost-Berlijn.

Het organiseerde premières van de DEFA filmstudio’s tot de val van de Berlijnse Muur in 1989. Tegenwoordig is het een beschermd historisch gebouw en een van de belangrijkste locaties van het jaarlijkse Berlin Film Festival, de Berlinale.

Tot 1989 was Kino International het belangrijkste theater voor premières in de DDR. Meerdere films geproduceerd door DEFA, de staatsstudio, hielden hier hun premières in. Er waren acht rijen stoelen met een optimaal uitzicht en extra beenruimte, gereserveerd voor staatsfunctionarissen en partijfunctionarissen.

Voor en na de premières werden staatsbezoekers vermaakt in de “Representation Room”, vandaag de Honecker Lounge genoemd naar Erich Honecker, de leider van Oost-Duitsland. In de kelder werden later een kleine bunker en lift toegevoegd voor het leiderschap van de staat. De laatste première van de Kino International in de DDR was de Coming Out met het homothema, geregisseerd door Heiner Carow, op 9 november 1989, de dag dat de Berlijnse Muur viel.

Vandaag de dag wordt de Kino International door veel filmmakers gebruikt voor premières vanwege de ambiance van het theater; het is een van de locaties van de Berlinale. Bezoekers uit Berlijn zijn dol op de geschiedenis en de speciale sfeer van het theater. De grote filmposters aan de buitenkant van het theater tonen de film van de week en worden nog steeds met de hand geschilderd.

Trabant Museum
Trabant Museum Image

Natuurlijk heeft ook Berlijn een museum over de bekendste auto van de DDR; de Trabant. het Trabi Museum is sinds 2013 geopend en is gelegen nabij Checkpoint Charlie. In het museum staan 15 Trabi’s.

Het eerste model tot het laatste model uit begin jaren 90. Ook staat er een rally Trabant, een Trabant van de Volkspolizei en een gepantserde Trabant. Er is een documentaire over de Trabant te bekijken en kun je ook heel veel Trabant spullen en DDR spullen bekijken. Verwacht geen hoogstaand museum waarin je veel leert over de Trabant, maar de echte liefhebber moet dit eens gezien hebben.

Het winkeltje heeft enkele leukste gadgets en de entreeprijs van 5 euro is nog te overzien om een uurtje in het kleine museum te spenderen. De winkel is overigens ook gratis te bezoeken. De eigenaar is uiterst vriendelijk en beantwoord graag vragen over de Trabant en de DDR.

Monument Günter Litfin
Monument Günter Litfin Image

Het monument in Kieler Eck bevindt zich in een voormalige commandopost van de DDR-grenstroepen aan het scheepvaartkanaal Berlijn-Spandau (nu het district Berlijn-Mitte). Na de val van de Berlijnse muur werd het een gedenkteken voor een van de eerste slachtoffers op de Berlijnse muur: Günter Litfin. Het is zowel een document van het grensregime als een getuigenis voor de slachtoffers.

Er waren 280 wachttorens langs de Berlijnse muur, die werden bezet door grenswachten. Hiervan waren 32 managementposities. Van daaruit waren officieren met bevel of officieren zonder bevel over de bemanning van de wachttorens en de patrouilles in een grensgedeelte. De commandant was ervoor verantwoordelijk dat er geen ontsnapping mogelijk was in zijn sectie. Hij stond in direct contact met zijn superieuren, de uitkijkteams en de Volkspolizei. De informatie kwam samen in het commandocentrum; er was een alarmgroep die tegen vluchtelingen kon worden gebruikt.

Op 24 augustus 1961 probeerde Günter Litfin te ontsnappen naar West-Berlijn bij de commandopost op Kieler Ufer en werd neergeschoten.

East Side Gallery
East Side Gallery Image

De East Side Gallery is een stuk van de Berlijnse Muur dat na die Wende vanaf december 1989 door 118 kunstenaars werd beschilderd.

In november 1989 was de Duitse kunstenaar Bodo Sperling als woordvoerder van het bestuur van het Bundesverband Bildende Künstler (Bondsvereniging Beeldende Kunstenaars) in het kader van de besprekingen over het samengaan van de Duitse kunstverenigingen BBK en VBK in Berlijn naast Barbara Greul Aschanta, Jörg Kubitzky en David Monti mede-initiatiefnemer van de East Side Gallery.

Het stuk ligt tussen Berlin Ostbahnhof en de Oberbaumbrücke in Friedrichshain-Kreuzberg en parallel aan de rivier de Spree. De beschilderingen zijn meestal aangebracht met graffiti, en gaan over politieke zaken na die Wende.

Dit deel van de Berlijnse Muur is het bekendste en langste deel (1316 meter). Het is ook de langste openlucht-galerie ter wereld.

Het Tränenpalast
Het Tränenpalast Image

Het is even zoeken naar het Tränenpalast in Berlijn. Jarenlang sprong het frisblauwe gebouwtje naast station Friedrichstrasse direct in het oog. Ten tijde van de Muur deed het dienst als grensovergang van Oost- naar West-Berlijn; nu ligt het verstopt onder bouwplastic achter een reusachtig kantorencomplex in aanbouw.

Van staatsinstrument tot speelbal van een projectontwikkelaar. In de drieste omgang met het Tränenpalast ligt de enorme vlucht besloten die Oost-Berlijn sinds de val van de Muur heeft gemaakt. Het gebouw dat nu treurig verborgen ligt onder wit zeil, werd in 1962 in gebruik genomen. Toen zag het er met zijn grote ramen en helderblauwe voorgevel veel te vrolijk uit voor de functie die het had.
Hier kregen bezoekers van de DDR en een enkele geprivilegieerde DDR-burger die een bezoek aan het Westen mocht brengen, na uitvoerige controles toegang tot het voor het westelijke verkeer gereserveerde deel van het station Friedrichstrasse. De doorsnee DDR-burger had in deze ‘uitreishal’ niets te zoeken.

Gangenstelsel
In de jaren zeventig is naast de hal van staal en glas een provisorische gangenruimte gebouwd waarin de uitreizenden alvast werden onderverdeeld in oost en west, diplomaten en normale burgers. De door hekken van elkaar gescheiden gangen eindigden bij een metalen deur die alleen gepasseerd mocht worden met geldige ‘Grenzübergangsdokumente’.
Bij dit gangenstelsel, voor het betreden van de uitreishal, namen West-Duitse bezoekers afscheid van hun Oost-Duitse vrienden en familieleden. Daar komt de bijnaam ‘Tränenpalast’ vandaan die de Berlijners aan de glazen hal gaven.

Jazz en cabaret
Met de val van de Muur en de Duitse eenwording viel de grensovergang weg. Cultuurondernemer Marcus Herold voorkwam dat het Tränenpalast werd afgebroken, net als talrijke andere kenmerkende bouwwerken die herinnerden aan het gedeelde Duitsland.
Hij huurde de hal in 1991, liet deze inclusief de aanbouw grotendeels zoals hij was, en nam hem onder de naam tRÄNENpALAST in gebruik als cultuurpodium. Gerenommeerde artiesten gaven hier vijftien jaar lang onder meer jazzconcerten en cabaretvoorstellingen.
Totdat de investeerder Harm Müller-Spreer in 2005 het gebouw kocht van de stad Berlijn. De onderhandelingen over het huurcontract met de nieuwe bezitter liepen spaak, waarna op 31 juli 2006 het doek viel voor het cultuurpodium. Het tRÄNENpALAST verliet het gebouw, maar leefde voort buiten haar vroegere onderkomen en organiseert nog steeds optredens op diverse locaties in de stad.

Funkhaus Berlijn
Funkhaus Berlijn Image

Funkhaus is een voormalig DDR-radio- en tvstudio, gebouwd in de jaren ’50, met uitzicht op de rivier de Spree in het oosten van Berlijn. Het product is het resultaat van gezamenlijke inspanningen van architecten en akoestici om een ​​uitzendcampus van wereldklasse te creëren. Op de multifunctionele locatie zijn ruimtes gevestigd voor het opnemen van symfonieorkesten, koren, kamer- en jazzensembles, popmuziek en hoorspelen.

Het Funkhaus organiseert regelmatig grootschalige clubevenementen, live optredens en installaties. De locatie herbergt ook MONOM, een experimentele locatie voor optredens en een ruimtelijke geluidsstudio. MONOM is uitgerust met een high-spec 4DSOUND-systeem, een ruimtelijk instrument dat een fysieke en interactieve geluidsomgeving mogelijk maakt.

DDR Wachttoren
DDR Wachttoren Image

In een verlaten doodlopende zijstraat vlak achter Potsdamer Platz staat nog een oude wachttoren uit de DDR verstopt. Oorspronkelijk stond deze toren vlak langs de Berlijnse Muur tussen de Brandenburger Tor en de Leipziger Platz en diende als uitkijktoren voor de grenswachters van de DDR.

De bouw van dit type wachttoren begon in 1966 en de eerste torens werden in 1969 in gebruik genomen. Aan het einde van het DDR-tijdperk stonden er meer dan 200 van dit type wachttorens langs de grens om zo de Berlijnse Muur in de gaten te kunnen houden. De toren aan de Erna-Berger-Straße is echter de enige die niet direct na de val van de Berlijnse Muur werd afgebroken. Je kunt de toren bij mooi weer bezoeken en beklimmen.

Monument Peter Fechter
Monument Peter Fechter Image

Peter Fechter (Berlijn, 14 januari 1944 – 17 augustus 1962) is bekend geworden omdat hij als vluchteling bij de Berlijnse Muur om het leven kwam.

Hij groeide op in Oost-Berlijn en werkte in de bouw. Ruim een jaar na de bouw van de muur, op 17 augustus 1962, probeerde hij samen met een 18-jarige collega, Helmut Kulbeik, naar het westen te vluchten. Kulbeik kwam ongedeerd in West-Berlijn, maar Fechter haalde het niet. Soldaten van de grenstroepen van de DDR vuurden 35 schoten af.

Fechter werd getroffen in longen en buik en bleef schreeuwend liggen, waardoor aan beide kanten van de muur een volksoploop ontstond. Politieagenten uit West-Berlijn gooiden nog verband en hulpmiddelen over de muur maar dat was vergeefse hoop. Een Amerikaanse luitenant die bij Checkpoint Charlie gestationeerd was, kwam kijken en gaf als commentaar: “Not our problem.” Na een uur was Fechter doodgebloed en werd zijn lijk weggehaald door Oost-Duitse soldaten. De foto’s van de doodbloedende Fechter gingen de wereld over en werden ook in het Amerikaanse tijdschrift Life afgedrukt.

Ter nagedachtenis aan Fechters dood werd een eenvoudig houten kruis aan de voet van de muur opgericht. Enige jaren na de Duitse hereniging, in maart 1997 werden twee grenssoldaten die op Fechter gevuurd hadden, Erich Schreiber en Rolf Friedrich, tot 1 jaar voorwaardelijk veroordeeld. Een derde soldaat was in de tussentijd overleden.

Op 13 augustus 1999 wordt het eerste gedenkteken verruild voor een nieuwe gedenkzuil. Deze bevindt zich aan de Zimmerstrasse bij nummer 26/27. Dit is een paar minuutjes lopen van Checkpoint Charlie.

Ostel Berlijn
Ostel Berlijn Image

Helemaal terug in de tijd van de DDT, dat kun je vinden bij Hostel Ostel, inBerlin Mitte.

De naam Ostel is een subtiele samentrekking van “Ost” en “Hostel”. Het enorme hostel bevindt zich direct achter station Ostbahnhof en is gehuisvest in een zes verdiepingen tellende Plattenbau. Dit is een van de laatste Plattenbaucomplexen welke in de DDR is gebouwd (1986).

Zodra je aan komt lopen straalt de gezelligheid je tegemoet, de wanden zitten netjes in de geel/oranje/groene verf en voor de ingang van het hostel bevindt zich een kleine strandbar met een volleybalveld. Van buitenaf weinig dus nog weinig retro, maar de inrichting is dat zeker wel en dat geeft deze accommodatie net een extra beetje flair.

Museumwoning Hellersdorf
Museumwoning Hellersdorf Image

De Museumwoning in Hellersdorf, een wijk in Berlijn, is ingericht zoals een woning in de DDR-tijd dat ook was.

Het museumappartement (drie kamers, 61 vierkante meter, geen balkon) werd in 1986 gebouwd door VEB Wohnungsbaukombinat Cottbus. In zo’n appartement woonde een gezin met een of twee kinderen. De huur kostte 109 DDR-merken. De assemblage was in paneelconstructie (systeembehuizingsserie WBS 70).

De apparatuur die opgesteld staat, is samengesteld door medewerkers en huurders van de woningcorporatie stad en land. Van fauteuils tot gordijnen tot eierdopjes en bestek, alles is typerend voor de DDR. De stopcontacten, lichtschakelaars en deurgrepen zijn ook origineel.

Gedenkstätte Berliner Mauer Bernauer Straße
Gedenkstätte Berliner Mauer Bernauer Straße Image

Hoewel er verschillende plekken in Berlijn zijn waar je nog stukken van de Berlijnse Muur kunt bezichtigen, is de Gedenkstätte Berliner Mauer een van de plekken waar je het meest realistische beeld krijgt van hoe de Muur eruit heeft gezien.

Aan de Bernauer Straße vind je een lang stuk Muur dat grotendeels in originele staat is gebleven.

Ook zie je aangegeven waar diverse vluchttunnels gesitueerd waren.

Uitzichtpunt Bernauer Straße
Uitzichtpunt Bernauer Straße Image

Vanaf een uitzichtspunt op de Bernauer Straße kijk je direct op de Todesstreifen en een wachttoren welke nog in tact is.

In 1998 werd het monument door de Duitse staat geopend en is nu gratis en publiekelijk te bezichtigen, een kleine ‘Spende’ wordt natuurlijk altijd gewaardeerd. Jaarlijks komen er zo´n 300.000 bezoekers op dit monument af, een fractie in vergelijking met andere bezienswaardigheden in Berlijn.

Op de gedenkplaats is ook de Kapelle der Versöhnung te vinden, deze heeft zijn deuren op 9 november 2000 geopend. Dit is een kerk in ovale vorm welke is gebouwd uit hout, bij de bouw zijn de resten van de Versöhnungskirche gebruikt (ontwerp door Peter Sassenroth en Rudolf Reitermann).

In mei 2010 is het Fenster des Gedenkens (vrij vertaald “herdenkraam”) aan het terrein toegevoegd. Dit is een 12 meter lange wand, gebouwd uit roestig staal. In deze wand bevinden zich 136 portretfoto´s van personen die langs de Berlijnse Muur dood geschoten of dodelijk verongelukt zijn.

Stasi Museum
Stasi Museum Image

Het Stasi-Museum, officieel Forschungs- und Gedenkstätte Normannenstraße, is gevestigd in “Haus 1” van het voormalige hoofdkantoor van het Oost-Duitse Ministerie voor Staatsveiligheid (in het Duits: Ministerium für Staatssicherheit, vaak afgekort tot “Stasi” of “MfS”) in de Berlijnse wijk Lichtenberg.

In het museum bevinden zich permanente exposities over het ontstaan en het functioneren van de Stasi. Verder zijn de vertrekken van Erich Mielke, het voormalige hoofd van de veiligheidsdienst, te bezichtigen. Voor historici bestaat de mogelijkheid om archiefonderzoek te doen in het museum. Het museum staat onder beheer van ASTAK, een vereniging die voortkomt uit de burgerrechtenbeweging in de DDR.

Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen
Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen Image

De Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen is een museum in Berlijn.

Dit museum is het voormalig Stasigevangenis dat in 1995, als museum, werd geopend. Het gebouw was onderdeel van een enorm complex, dat in 1938 verrees. In mei 1945 zetten de Russische bezetters hier een speciaal doorgangskamp op, waarin zij oorlogsmisdadigers en lieden met verdachte politieke ideeën opsloten. In 1946 werd het complex ingericht als gevangenis van de KGB en in 1951 kwam het in handen van de Stasi.

Binnen zien bezoekers een transportbus, cellen en ondervragingsruimten waarvan er twee geen ramen hebben en met rubber zijn bekleed. In de kelders bevond zich de zogeheten ‘onderzeeër’, een cellenblok zonder daglicht, waarin de gevaarlijkste verdachten werden geïnterneerd. Dit cellenblok zit direct onder de keuken van het complex. Uit het plafond stak een pijpje dat de geuren van de keuken uitstootte waardoor de gevangenen een hongerig gevoel kregen.

Gevangenen mochten elkaar niet zien of contact maken met elkaar. Wilde men wat te lezen krijgen dan kregen ze westerse weekbladen in hun cel met foto’s van zonnige oorden van Spanje en andere Zuid-Europese landen. Als een gevangene voor verhoor uit zijn cel werd gehaald, dan brandde er een rode lamp boven een gangdeur. Bij zo’n verhoor ging het er relatief vriendelijk aan toe. Hij of zij kreeg koffie of sigaretten aangeboden en ze kregen direct al te horen, wie men was, wat voor werk ze deden en met wie ze omgingen. Ze moesten daarbij wel, met hun beide handen, tussen het zitvlak en de stoelkussen zitten. Dit laatste werd gedaan omdat dan het lichaamsgeur werd opgenomen in de stof van het kussen en, na het verhoor, een pluk daarvan in een plastic bekertje werd gedaan en bewaard voor latere opsporing.

Checkpoint Charlie
Checkpoint Charlie Image

Checkpoint Charlie was in de tijd van het verdeelde Berlijn een controlepost op de grens van de Amerikaanse en de Russische sector, bij een doorgang van de Berlijnse Muur op de Friedrichstraße.

Na de Tweede Wereldoorlog waren zowel Duitsland als Berlijn in vier bezettingszones verdeeld: een Amerikaanse, een Britse, een Franse en een Sovjet-bezettingszone. De Amerikaanse, Britse en Franse bezettingszones maakten vanaf die tijd deel uit van de Bondsrepubliek Duitsland (BRD, informeel: West-Duitsland), de Russische zone van de Duitse Democratische Republiek (DDR, informeel Oost-Duitsland). Tussen de Bondsrepubliek en de DDR liep de zwaar bewaakte Duits-Duitse grens, om het volledig door de DDR omsloten West-Berlijn stond de Berlijnse Muur.

Wilde men over de weg van de Bondsrepubliek naar Oost-Berlijn reizen dan was men verplicht eerst via de zogenaamde Transit-Autobahnen – de enige wegverbindingen tussen de Bondsrepubliek en West-Berlijn – naar West-Berlijn te reizen en vandaar naar Oost-Berlijn. Checkpoint Charlie was de derde controlepost die men onderweg diende te passeren. Het werd genoemd naar de derde letter van het spellingsalfabet van de NAVO. Checkpoint Alpha was de grensovergang bij Helmstedt op de Duits-Duitse grens. Checkpoint Bravo lag aan de snelweg nabij Dreilinden, op de grens tussen Potsdam en West-Berlijn.

Checkpoint Charlie was de enige controlepost waar het corps diplomatique en overige buitenlanders (iedereen behalve West-Berlijners, West-Duitsers en inwoners van de Geallieerde Controleraad) over de weg Oost-Berlijn konden betreden. Met het openbaar vervoer was het nabijgelegen Bahnhof Friedrichstraße de enige mogelijkheid om als toerist het land binnen te komen.

Tijdens de Koude Oorlog werd de post symbool voor zowel de scheiding, als voor de vrijheid.
Als gevolg van een poging van de SED-leiding om de macht van de westelijke geallieerden te beperken stonden bij Checkpoint Charlie in oktober 1961 enige tijd Russische en Amerikaanse tanks met scherpe munitie tegenover elkaar. Uiteindelijk liep dit incident met een sisser af.

Kort na de opening van de Muur in 1989 werd het checkpoint opgeheven. Na de afbraak van de Muur werd het checkpoint met een stenen silhouet in het asfalt aangegeven (zoals bij de rest van de Muur). Checkpoint Charlie werd effectief gesloopt op 22 juni 1990. In 2000 werd een exacte kopie van het oorspronkelijke wachthuisje geplaatst.

Museum Haus am Checkpoint Charlie
Museum Haus am Checkpoint Charlie Image

Het Museum Haus am Checkpoint Charlie (ook Mauermuseum genoemd) is een museum in Berlijn. In het museum komen veel aspecten rond de Berlijnse Muur en de Koude Oorlog aan de orde.

Het museum werd opgericht in 1962, kort nadat de Berlijnse Muur als onderdeel van het IJzeren Gordijn de stad in 1961 in tweeën had gedeeld, door de geschiedkundige Rainer Hildebrandt. Al in 1963, nog geen acht maanden na de eerste opening, verhuisde het museum naar de huidige locatie vlak naast het toenmalige Checkpoint Charlie.

In een permanente tentoonstelling toont het museum de geschiedenis van de Berlijnse Muur en geeft inzicht in de manieren waarop mensen wisten te ontsnappen uit de DDR. Ook is er een expositie over het slopen van de muur en de periode van na 1989. Daarnaast is er aandacht voor geweldloos verzet en vreedzame revoluties.

Het museum, dat tot de meest bezochte musea van Berlijn behoort, is gevestigd aan de Friedrichstraße. Het museum beschikt over een winkel en een museumbibliotheek. Ook zijn er diverse filmvoorstellingen.

Marx-Engels Forum
Marx-Engels Forum Image

Tussen de Fernsehturm en de Spree in Berlijn is een klein park gelegen met een leeg plein. Dit pleintje draagt de naam Marx-Engels-Forum. In feite is het een verkeerde benaming, omdat het geen Forum is. Hier is alleen een beeld te zien van Karl Marx en Friedrich Engels.

Marx zit en Engels staat. In 1986 het beeld van beide heren hier geplaatst. De sokkel is versierd met bas-reliëfs met aan de achterzijde ‘de oude orde’ en aan de voorzijde de ‘wereldrevolutie’ van Marx en Engels.

Het beeld is inmiddels al enkele malen van plaats verandert. Waar het eerst op centraal in het park stond, is het nu meer naar de weg verplaatst.

Fernsehturm
Fernsehturm Image

De Fernsehturm is een televisietoren in Berlijn.

De toren is 368 meter hoog en daarmee het hoogste gebouw van de stad en, op de radio- en televisietoren van Riga na, van de Europese Unie. De toren staat bij de Alexanderplatz in voormalig Oost-Berlijn. De toren is gebouwd tussen 1965 en 1969 met hulp van Zweedse ingenieurs. De toren bestaat uit een betonnen mast met daarin twee liftschachten. Boven op het betonnen deel bevindt zich een bol bedekt met plaatstaal met daarin het uitzichtplatform en een restaurant. Boven op de bol staat een rood-witte televisie-antenne.

Vanwege de ligging in de buurt van Alexanderplatz, heeft de toren de bijnaam Alextoren, met name door bezoekers van Berlijn.

De Fernsehturm is vanuit de meeste punten in Berlijn te zien. Op 203 meter hoogte bevindt zich het uitzichtplatform. Bij goed weer kan men tot 40 km ver kijken. Boven het uitzichtplatform bevindt zich een restaurant dat langzaam ronddraait. Het restaurant draait in een half uur geheel rond. De televisietoren is een populaire attractie voor toeristen en er staan vaak lange wachtrijen om naar binnen te kunnen. De toren is het gehele jaar door geopend voor bezoekers. De lift waarmee de bezoekers naar boven kunnen, gaat in 40 seconden van beneden naar boven.

Vanuit de toren worden er vanaf verschillende hoogtes 17 radiozenders uitgezonden, waaronder de Duitse zenders Fritz, Flux FM en Deutschlandfunk. Ook het Franse Radio France Internationale en tot voor kort BBC World Service zenden uit vanaf de toren. Naast diverse radiozenders worden er ook vele digitale televisiezenders (DVB-T) uitgezonden.

De Fernsehturm is een van de twee televisietorens in Berlijn. De andere is de Funkturm, die zich bevindt in het voormalige West-Berlijn.

Toen de toren af was, bleek dat zo rond het middaguur een groot kruis verschijnt op het plaatstaal wanneer de zon erop schijnt. Het kruis werd, verwijzend naar de atheïstische grondslag van de socialistische regering en de kritische houding ten opzichte van kerken in de DDR, de Rache des Papstes (wraak van de paus) genoemd. Volgens anekdotes werd door de DDR-regering geprobeerd het kruis, dat volgens een andere anekdote weer de “plus van het socialisme” werd genoemd, tevergeefs weg te werken; het is nog altijd zichtbaar. De toren kreeg daarom in West-Berlijn de spotnaam “Sankt Walter” (met een verwijzing naar Walter Ulbricht). Een andere typisch Berlijnse benaming is “Telespargel” (televisie-asperge).

DDR Museum Berlijn
DDR Museum Berlijn Image

Het DDR Museum in Berlijn werd op 15 juli 2006 geopend. Het museum geeft een beeld van het dagelijks leven in de Duitse Democratische Republiek en bevindt zich in de nabijheid van de Berliner Dom aan de oever van de Spree.

Het DDR Museum is door de antropoloog Peter Kenzelman gestart. In het eerste jaar trok het museum 180.000 bezoekers.

Het museum heeft 17 thema’s: grens, Berlijn, verkeer, Stasi, inkoop, producten, bouwen, wonen, vrouw en familie, media, onderwijs, jeugd, werk, mode, cultuur, vrije tijd en vakantie. In tegenstelling tot veel andere musea kan men een groot deel van de collectie aanraken en gebruiken. Zo kan men in een Trabant gaan zitten, in de woonkamer plaatsnemen, kledingstukken uit de kast halen en aantrekken en in de schoolschriften in een boekentas bekijken. Slechts enkele voorwerpen zijn in vitrines opgesteld.

Herdenkingsplaats Weiße Kreuze
Herdenkingsplaats Weiße Kreuze Image

De herdenkingsplaats Weiße Kreuze in Berlijn ligt aan de oever van de Spree aan de Friedrich-Ebert-Platz naast het Rijksdaggebouw en gedenkt de dodelijke slachtoffers van de Berlijnse muur. De locatie was eerst de oostzijde van de Rijksdag voor de muur en later ten zuiden van de Rijksdag aan de rand van de Großer Tiergarten.

Op 13 augustus 1971 – de tiende verjaardag van de Berlijnse muur – richtte de pacticuliere Berliner Bürger-Verein het herdenkingsmonument op. Van 1961 tot 1990 liep de muur direct langs de Spree, waarbij het water zelf zich aan de Oost-Berlijnse kant bevond. De kruisen werden op een hek voor de muur aan de oostzijde van de Rijksdag gemonteerd. In het begin plaatste de Bürger-Verein een kruis bij elke plaats waar iemand bij een vluchtpoging om het leven was gekomen. Het onderhoud van deze verspreide kruisen werd de vereniging na verloop van tijd echter te veel, waarna deze besloot ze te concentreren op een locatie bij de Rijksdag en een andere in de Bernauer Straße.

In 1995 moest het herdenkingsteken vanwege de uitbreidingsplannen voor de Bundestag verplaatst worden naar de Tiergarten. Op de hoek Ebertstraße/Scheidemannstraße, tegenover de zuidkant van de Rijksdag werden vijftien kruisen opgesteld. Na een plechtigheid vanwege het vijftigjarig jubileum van de opstand van 17 juni 1953 in de Bundestag onthulde de toenmalige bondspresident Wolfgang Thierse samen met burgemeester van Berlijn Klaus Wowereit het plein en de gedenkplaats aan de noordkant van de Rijksdag. Die Kreuze am Tiergarten blieben erhalten.

De nieuwe installatie, naar ontwerp van de landschapsarchitect Jan Wehberg, heeft acht plaatsen voor kruisen, waarvan er zeven bezet zijn. De kruisen zijn aan beide zijden van de namen en bijbehorende sterfdata voorzien.

Altes Museum
Altes Museum Image

Op het Museuminsel zijn een vijftal musea te bezichtigen. De oudste hiervan is het Altes Museum. Het gebouw werd gebouwd tussen 1823 en 1828 naar een ontwerp van Karl Friedrich. Met zijn 87 meter hoge portico en achttien ionische zuilen geldt het tot een van de mooiste neoklassieke bouwwerken ter wereld.

In 1830 opende het zijn deuren. Oorpsronkelijk gaf het museum onderdak aan de kunstcollectie van de koninklijke familie van Pruisen. Zoals vele gebouwen in Berlijn, brandde het Altes Museum bijna volledig af tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werd het gebouw weer gerestaureerd en alleen gebruik voor tijdelijke tentoonstellingen.

In 1966 opende het zijn deuren weer. Tegenwoordig zijn er de Antikensammlung, een verzameling kunstwerken uit de Oudheid, te zien. De vaste collectie bestaat uit een grote verscheidenheid aan antieke Griekse en Romeinse kunst waaronder vazen en standbeelden.

Bezienswaardigheden
Potsdamer Platz Image
Potsdamer Platz
De Potsdamer Platz is een van de bekendste pleinen in het centrum van Berlijn en tevens een belangrijk verkeersknooppunt. Het plein is genoemd naar de nabijgelegen stad Potsdam. ... Lees meer
Platz des 9. November 1989 Image
Platz des 9. November 1989
De Bornholmer Straße is een straat in Berlijn die loopt van Schönhauser Allee tot aan Grüntaler Straße die de stadsdelen Gesundbrunnen (Mitte) en Prenzlauer Berg (Pankow) met elkaar verbindt. Tijdens de t... Lees meer
Berliner Mauerweg Image
Berliner Mauerweg
De Berliner Mauerweg is een fietspad van pakweg 170 kilometer dat grotendeels is aangelegd op of in de buurt van de voormalige grens tussen West en Oost-Berlijn. Het pad volgt zo goed en zo kwaad als het gaat... Lees meer
Sowjetisches Ehrenmal Tiergarten Image
Sowjetisches Ehrenmal Tiergarten
Het Sowjetische Ehrenmal Tiergarten staat in de Großer Tiergarten in het Berlijnse district Mitte in het stadsdeel Tiergarten aan de Straße des 17. Juni. Het monument werd in 1945 gebouwd om de in de Tweede... Lees meer
Alltag in der DDR Image
Alltag in der DDR
In het Museum in der Kulturbrauerei in Berlijn kun je gratis de tentoonstelling Alltag in der DDR (het dagelijks leven in de DDR) bezoeken. Veel musea gaan in op de duister... Lees meer
Asisi Panorama Berlijnse Muur Image
Asisi Panorama Berlijnse Muur
Ervaar een stadsgezicht van Berlijn dat niet langer bestaat in een 18-meter hoge rotonde bij Checkpoint Charlie en dompel jezelf onder in de huishoge panorama-installatie. ... Lees meer
Geallieerden Museum Image
Geallieerden Museum
Het geallieerde museum (Duits: AlliiertenMuseum) is een museum in Berlijn. Het documenteert de politieke geschiedenis en de militaire verplichtingen en rollen van de westerse geallieerden (VS, Frankrijk en Gr... Lees meer
Alexanderplatz Image
Alexanderplatz
De Alexanderplatz, in de volksmond ook wel Alex genoemd, is een plein en verkeersknooppunt in het oostelijk deel van Berlijn. Dagelijks komen er meer dan 300.000 mensen. He... Lees meer
Wereldklok Alexanderplatz Image
Wereldklok Alexanderplatz
De wereldklok op de Alexanderplatz. In de DDR-tijd was het plein het kunstmatig gecreëerde centrum van Oost-Berlijn, met daaraan belangrijke overheidsgebouwen en prestigeprojecten. ... Lees meer
Berliner Unterwelten Image
Berliner Unterwelten
De Vereniging Ondergronds Berlijn (Berliner Unterwelten Association) belicht de geschiedenis van Berlijn vanuit een ongewoon perspectief. Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn in Berlijn honderden onder... Lees meer
Spionnenmuseum Image
Spionnenmuseum
Het Duitse spionnenmuseum is een privémuseum in Berlijn dat op 19 september 2015 voor het publiek werd geopend. Het bevindt zich op Leipziger Platz, direct bij het station Berlin Potsdamer Platz. ... Lees meer
Brandenburger Tor Image
Brandenburger Tor
De Brandenburger Tor (Brandenburgse Poort) is de belangrijkste poort van Berlijn, gebouwd in neoclassicistische stijl in de periode 1788-1791 naar het model van de Propyleeën (de toegang tot de Akropolis). D... Lees meer
Marie-Elisabeth Lüders Haus Image
Marie-Elisabeth Lüders Haus
Het Paul Löbe Haus en het Marie-Elisabeth Lüders Haus zijn beide genoemd naar vooraanstaande nazi-tegenstanders en parlementsleden van de Weimarrepubliek. De huidige generatie parlementairen heeft hier kant... Lees meer
Grensovergang Helmstedt-Marienborn Image
Grensovergang Helmstedt-Marienborn
De Grensovergang Helmstedt-Marienborn was tijdens de deling van Duitsland vanwege zijn geografische ligging de grootste en belangrijkste grensovergang in de Duits-Duitse grens. De korte route (170 km) over la... Lees meer
Mauerpark Image
Mauerpark
Het Mauerpark is een openbaar lineair park in de Berlijnse wijk Prenzlauer Berg. De naam vertaalt zich naar “Muur Park”, verwijzend naar zijn status als een voormalig deel van de Berlijnse muur en... Lees meer
Kino International Image
Kino International
De Kino International is een filmtheater in Berlijn, gebouwd van 1961 tot 1963. Het bevindt zich aan de Karl-Marx-Allee in het voormalige Oost-Berlijn. Het organiseerde pre... Lees meer
Trabant Museum Image
Trabant Museum
Natuurlijk heeft ook Berlijn een museum over de bekendste auto van de DDR; de Trabant. het Trabi Museum is sinds 2013 geopend en is gelegen nabij Checkpoint Charlie. In het museum staan 15 Trabi’s. ... Lees meer
Monument Günter Litfin Image
Monument Günter Litfin
Het monument in Kieler Eck bevindt zich in een voormalige commandopost van de DDR-grenstroepen aan het scheepvaartkanaal Berlijn-Spandau (nu het district Berlijn-Mitte). Na de val van de Berlijnse muur werd h... Lees meer
East Side Gallery Image
East Side Gallery
De East Side Gallery is een stuk van de Berlijnse Muur dat na die Wende vanaf december 1989 door 118 kunstenaars werd beschilderd. In november 1989 was de Duitse kunstenaar... Lees meer
Het Tränenpalast Image
Het Tränenpalast
Het is even zoeken naar het Tränenpalast in Berlijn. Jarenlang sprong het frisblauwe gebouwtje naast station Friedrichstrasse direct in het oog. Ten tijde van de Muur deed het dienst als grensovergang van Oo... Lees meer
Funkhaus Berlijn Image
Funkhaus Berlijn
Funkhaus is een voormalig DDR-radio- en tvstudio, gebouwd in de jaren ’50, met uitzicht op de rivier de Spree in het oosten van Berlijn. Het product is het resultaat van gezamenlijke inspanningen van ar... Lees meer
DDR Wachttoren Image
DDR Wachttoren
In een verlaten doodlopende zijstraat vlak achter Potsdamer Platz staat nog een oude wachttoren uit de DDR verstopt. Oorspronkelijk stond deze toren vlak langs de Berlijnse Muur tussen de Brandenburger Tor en de Leipziger Platz en diende... Lees meer
Monument Peter Fechter Image
Monument Peter Fechter
Peter Fechter (Berlijn, 14 januari 1944 – 17 augustus 1962) is bekend geworden omdat hij als vluchteling bij de Berlijnse Muur om het leven kwam. Hij groeide op in Oost-B... Lees meer
Ostel Berlijn Image
Ostel Berlijn
Helemaal terug in de tijd van de DDT, dat kun je vinden bij Hostel Ostel, inBerlin Mitte. De naam Ostel is een subtiele samentrekking van “Ost” en “Hostel”. Het eno... Lees meer
Museumwoning Hellersdorf Image
Museumwoning Hellersdorf
De Museumwoning in Hellersdorf, een wijk in Berlijn, is ingericht zoals een woning in de DDR-tijd dat ook was. Het museumappartement (drie kamers, 61 vierkante meter, geen ... Lees meer
Gedenkstätte Berliner Mauer Bernauer Straße Image
Gedenkstätte Berliner Mauer Bernauer Straße
Hoewel er verschillende plekken in Berlijn zijn waar je nog stukken van de Berlijnse Muur kunt bezichtigen, is de Gedenkstätte Berliner Mauer een van de plekken waar je het meest realistische beeld krijgt va... Lees meer
Uitzichtpunt Bernauer Straße Image
Uitzichtpunt Bernauer Straße
Vanaf een uitzichtspunt op de Bernauer Straße kijk je direct op de Todesstreifen en een wachttoren welke nog in tact is. In 1998 werd het monument door de Duitse staat geo... Lees meer
Stasi Museum Image
Stasi Museum
Het Stasi-Museum, officieel Forschungs- und Gedenkstätte Normannenstraße, is gevestigd in “Haus 1” van het voormalige hoofdkantoor van het Oost-Duitse Ministerie voor Staatsveiligheid (in het Du... Lees meer
Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen Image
Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen
De Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen is een museum in Berlijn. Dit museum is het voormalig Stasigevangenis dat in 1995, als museum, werd geopend. Het gebouw was onderd... Lees meer
Checkpoint Charlie Image
Checkpoint Charlie
Checkpoint Charlie was in de tijd van het verdeelde Berlijn een controlepost op de grens van de Amerikaanse en de Russische sector, bij een doorgang van de Berlijnse Muur op de Friedrichstraße. ... Lees meer
Museum Haus am Checkpoint Charlie Image
Museum Haus am Checkpoint Charlie
Het Museum Haus am Checkpoint Charlie (ook Mauermuseum genoemd) is een museum in Berlijn. In het museum komen veel aspecten rond de Berlijnse Muur en de Koude Oorlog aan de orde. Het museum werd opgericht in 1962, kort nadat de Be... Lees meer
Marx-Engels Forum Image
Marx-Engels Forum
Tussen de Fernsehturm en de Spree in Berlijn is een klein park gelegen met een leeg plein. Dit pleintje draagt de naam Marx-Engels-Forum. In feite is het een verkeerde benaming, omdat het geen Forum is. Hier ... Lees meer
Fernsehturm Image
Fernsehturm
De Fernsehturm is een televisietoren in Berlijn. De toren is 368 meter hoog en daarmee het hoogste gebouw van de stad en, op de radio- en televisietoren van Riga na, van de... Lees meer
DDR Museum Berlijn Image
DDR Museum Berlijn
Het DDR Museum in Berlijn werd op 15 juli 2006 geopend. Het museum geeft een beeld van het dagelijks leven in de Duitse Democratische Republiek en bevindt zich in de nabijheid van de Berliner Dom aan de oever... Lees meer
Herdenkingsplaats Weiße Kreuze Image
Herdenkingsplaats Weiße Kreuze
De herdenkingsplaats Weiße Kreuze in Berlijn ligt aan de oever van de Spree aan de Friedrich-Ebert-Platz naast het Rijksdaggebouw en gedenkt de dodelijke slachtoffers van de Berlijnse muur. De locatie was ee... Lees meer
Altes Museum Image
Altes Museum
Op het Museuminsel zijn een vijftal musea te bezichtigen. De oudste hiervan is het Altes Museum. Het gebouw werd gebouwd tussen 1823 en 1828 naar een ontwerp van Karl Friedrich. Met zijn 87 meter hoge portico... Lees meer