Met de kabelbaan naar het Westen

Op de tuinmuur van het Federale Ministerie van Financiën in Käthe-Niederkirchner-Strasse in Berlijn, tegenover ‘Topographie des Terrors’, vertelt een zwart-wit stripverhaal over de zeer geheime en risicovolle ontsnapping van ingenieurseconoom Heinz Holzapfel en zijn gezin van Oost-Berlijn naar West-Berlijn. Op 28 juli 1965 ontsnapten de econoom uit Leipzig, zijn vrouw Jutta en zijn zoon Günther met behulp van een staalkabel over de ‘antifascistische beschermingsmuur’, zoals SED-baas Walter Ulbricht en anderen hun Muur die op 13 augustus 1961 gestalte kreeg, noemden.

Voor Heinz Holzapfel was het ‘Haus der Ministerien’ aan de Leipziger Strasse op de hoek van de Otto-Grotewohl-Strasse (tegenwoordig Wilhelmstrasse) een ideaal startpunt voor de ontsnapping. Van tijd tot tijd moest hij in het uitgebreide gebouw uit het nazi-tijdperk zijn en kende zodoende de weg.

In de nacht van 28 op 29 juli 1965 wachtten zijn familieleden aan de Westkant. Holzapfel zat met zijn vrouw en zoon opgesloten op een toilet op de bovenste verdieping. Voor de zekerheid bevestigde hij het bord ‘Buiten dienst’ aan de deur. Aan het eind van de dag in het donker gooide hij een met schuimrubber beschermde hamer beschilderd met lichtgevende verf over de Muur op het moment dat hij met zijn familieleden had afgesproken. Aan de hamer zat een dun koord. De familieleden vonden de hamer en bevestigden op hun beurt een stalen stuk aan het koord. Dit trok Holzapfel omhoog en bevestigde het aan een vlaggenmast. Vanaf het dak van het gigantische gebouw gleden de inwoners van Leipzig achter elkaar als op een kabelbaan, zwijgend zwevend over de Muur, op een hoogte van 23 meter boven de grond.

De ontsnapping, die met alle angstaanjagende seconden op indrukwekkende wijze in de tekeningen is afgebeeld, is geslaagd nadat enkele technische moeilijkheden waren overwonnen, niet in de laatste plaats omdat Sovjetsoldaten, die op het dak van het streng beveiligde gebouw waren gestationeerd en naar het tafereel keken, niet tussenbeide kwamen. Ze hadden gedacht dat de staatsveiligheid een agent naar West-Berlijn zou smokkelen. Wat er is gebeurd met de mannen van het Rode Leger die waren misleid, is niet bekend. Toen tijdens de filmklare ontsnapping een koffertje met papieren op de grond viel, wisten de DDR-autoriteiten al snel wie de DDR de rug had toegekeerd. De veiligheidsmaatregelen in het ‘Haus der Ministerien’ werden onmiddellijk aangescherpt en het lijkt erop dat er later geen tweede ontsnappingspoging is geweest.

In hun boek ‘BERLIN – Geteilte Stadt’ uitgegeven door Avant Verlag vertellen striptekenaars Susanne Buddenberg en Thomas Henseler vijf waargebeurde verhalen uit een tijd die nog niet zo heel lang geleden realiteit was. Een jonge vrouw probeert de DDR te verlaten met een vals identiteitsbewijs, een vluchteling wordt aan de grens doodgeschoten zonder dat de reddingswerkers hem konden helpen, een jonge man fotografeerde in het geheim de grensfaciliteiten en zat gevangen in de Stasi-gevangenis, een student uit Oost-Berlijn verkende ‘s nachts West-Berlijn en vierde daar het feest van zijn leven. Tenslotte wordt de opwindende ontsnapping van de familie Holzapfel naar het Westen beschreven.

Geef een reactie